કનૈયાલાલ મુન્શી, Kanaiyalal Munshi

“કીર્તિદેવનો મુંજાલ સાથે મેળાપ.”

- ગુજરાતનો નાથ

# જીવનઝાંખી   - 1-   :  -2-

_____________________________

જન્મ  

30 ડિસેમ્બર – 1887 ;   ભરુચ

અવસાન

8 ફેબ્રુઆરી – 1971 ; મુંબાઇ

કુટુમ્બ

• માતા  -   તાપીબા ; પિતા   -   માણેકલાલ ; બહેનો  -   છ બહેનો
• પત્ની -    1) અતિલક્ષ્મી- 1900  2) લીલાવતી- 1926

અભ્યાસ 

• 1901 – મેટ્રિક , ભરુચ 
• 1907 – બી.એ., વડોદરા
• 1910 – એલ.એલ.બી. ,મુંબાઇ

વ્યવસાય 

• 1913 -  મુંબાઇમાં વકીલાત
• 1945 – મુંબાઇમાં જીવન વીમા કંપનીમાં નિયામક  

જીવન ઝરમર 

• 1904- ભરુચમાં મફત પુસ્તકાલય ની સ્થાપના

• 1912 – ‘ભાર્ગવ’ માસિકની સ્થાપના

• 1915-20’ હોમરુલ લીગ’ ના મંત્રી

• 1915- ગાંધીજી આફ્રિકાથી પાછા આવ્યા તેમને આવકારવા સંમેલન  યોજ્યું

• અલારખીયાના ‘વીસમી સદી’ માસિકમાં પ્રસિધ્ધ ધારાવાહિક નવલકથાઓ લખતા.

• 1922- ‘ગુજરાત’ માસિક નું પ્રકાશન

• 1925- મુંબાઇ ધારાસભામાં ચુંટાયા

• 1926- ગુજરાત સાહ્ત્ય પરિષદના બંધારણના ઘડવૈયા

• 1930- ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસમાં પ્રવેશ

• 1930-32 – સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં ભાગ માટે જેલવાસ

• 1933- કોંગ્રેસના બંધારણનું ઘડતર

• 1937-39 – મુંબાઇ રાજ્યમાં ગૃહપ્રધાન

• 1938- ભારતીય વિદ્યા ભવનની સ્થાપના

• 1938- કરાંચીમાં ગુજરાતી સાહિત્ય પરિશદના પ્રમુખ

• 1942-1946-  ગાંધીજી સાથે મતભેદ  અને કોંગ્રેસ ત્યાગ અને પુનઃ પ્રવેશ

• 1946- ઉદયપુરમાં અખિલ ભારત હિન્દી સાહિત્ય પરિષદના પ્રમુખ

• 1948- સોમનાથ મંદીરનો જિર્ણોદ્ધાર

• 1948- હૈદ્રાબાદના ભારતમાં વિલીનીકરણમાં મહત્વની ભૂમિકા

• 1948- ભારતનું બંધારણ ઘડવા રચાયેલી સમિતિમાં સભ્ય

• 1952-57  ઉત્તર પ્રદેશના રાજ્યપાલ

• 1957- રાજાજી સાથે સ્વતંત્ર પક્ષમાં ઉપપ્રમુખ

• 1954- વિશ્વ સંસ્કૃત પરિષદની સ્થાપના અને પ્રમુખ

• 1959   - ‘સમર્પણ’ માસિકનો પ્રારંભ

• 1960- રાજકારણમાંથી નિવૃત્ત   

રચનાઓ   -    નવલકથા- 16; નવલિકા સંગ્રહ- 1; નાટકો-13 ; આત્મકથા-3; ચરિત્ર – 2  

• નવલકથા  – કૃષ્ણાવતાર ભાગ 1- 7 ; પાટણની પ્રભુતા, ગુજરાતનો નાથ,રાજાધિરાજ, ભગવાન પરશુરામ, લોપાનુદ્રા, તપસ્વિની, ભગ્નપાદુકા વિ. 
• નાટક- કાકાની શશી- વિ.
• આત્મકથા- અડધે રસ્તે, સીધાં ચઢાણ

સન્માન 

દેશની પાંચ યુનિ. તરફથી ડી.લિટ. ની માનદ પદવી  

સાભાર 

 ગુર્જર સાહિત્ય ભવન – અમૃતપર્વ યોજના