ગાંધીજી, Gandhiji

‘મીઠાનો કાયદો તોડ્યો.’  – દાંડીકૂચ

‘કરેંગે યા મરેંગે.’ – 1942 ની લડત

‘સત્ય સિવાય બીજો કોઇ ઇશ્વર નથી.’

# જીવન  અને કવન વિશેની વેબ સાઇટ

# કુટુમ્બ વટવૃક્ષ

# ગાંધીડો મારો- મોભીડો મારો – કવિ કાગ.

________________ – હરીશ દવે

નામ

• મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી

ઉપનામ

• મહાત્મા ગાંધી, ગાંધીજી, બાપુ, રાષ્ટ્રપિતા

જન્મ 

• 2- ઓક્ટોબર -1869  ;  પોરબંદર

અવસાન

• 30 – જાન્યુઆરી,  1948   ;    દિલ્હી

કુટુમ્બ

• માતા-  પૂતળીબાઈ ;   પિતા - કરમચંદ (કબા) ગાંધી
• પત્ની - કસ્તૂરબા (લગ્ન- 1881 )  ;  પુત્રો -  હરિલાલ, મણિલાલ, રામદાસ, દેવદાસ

અભ્યાસ

• 1887 – મેટ્રીક - આલ્ફ્રેડ હાઈસ્કૂલ , રાજકોટ
• કોલેજ – શામળદાસ કોલેજ, ભાવનગર
• બૅરિસ્ટર (લંડન)

વ્યવસાય

• આફ્રીકામાં વકીલાત
• પછી દેશસેવા અને સમાજોધ્ધારમાં જીવન સમર્પિત.

પ્રદાન

• ભારતની આઝાદી અને અસહકારના  શસ્ત્રના સર્જક
• અનેક ઉચ્ચ કક્ષાના અને વિવિધ ક્ષેત્રમાં  શ્રેષ્ઠ કહી શકાય તેવા આંતરરાષ્ટ્રીય નેતાઓના પ્રેરણાસ્રોત
• પાયાની કેળવણી, અછુતોધ્ધાર, અછુતો માટે હરિજન શબ્દના શોધક
• જીવનભર સત્યશોધક
• જગતની સર્વશ્રેષ્ઠ કહી શકાય તેવી આત્મકથા અને અગણિત લેખો અને પત્રોના લેખક
• અહિંસા, બ્રહ્મચર્ય, અપરિગ્રહ અને નિસર્ગોપચારના આજીવન પુજારી

ગાંધીજીના જીવન ઉપર, અંગ્રેજીમાં સરસ ડોક્યુમેન્ટરી ફિલ્મ.

( ‘ક્લિક’ કર્યા બાદ વીસેક મિનીટ રહીને જોશો ; તો સારી રીતે આ ૫ કલાક લાંબી ફિલ્મ જોઈ શકશો. )

જીવન ઝરમર

• પિતા પોરબંદર રાજ્યના દીવાન; પછી રાજકોટના દીવાન
• દાસી રંભાનો ધાર્મિક પ્રભાવ
• 1888 – ઈંગ્લેંડ ભણવા ગયા, બેરિસ્ટર થયા.
• દક્ષિણ આફ્રિકામાં વકીલાતની શરૂઆત
• ટ્રેનમાંથી ફેંકાઇ ગયા બાદ જીવનમાં પરિવર્તન, જાહેર જીવન માં ઝંપલાવ્યું,
• રંગદ્વેષ તથા બિન-ગોરાઓને થતા અન્યાયોનો વિરોધ, અસહકારના શસ્ત્રની શોધ
• ફીનીક્ષમાં “ટોલ્સ્ટોય ફાર્મ”  આશ્રમ સ્થાપ્યો
• 1915- ભારત આવી લોકમાન્ય ટિળક પાસે દેશસેવાનું વ્રત અને દેશભ્રમણ,
• અમદાવાદમાં પ્રથમ કોચરબ તથા પાછળથી સાબરમતીમાં હરિજન આશ્રમની સ્થાપના
• ગૂજરાત વિદ્યાપીઠ ની સ્થાપના, દેશસેવા તથા આઝાદીની લડતમાં ઝંપલાવ્યું
• 1920 -  અસહકારનું આંદોલન
• 1930 -  ઐતિહાસિક દાંડીકૂચ
• 1942  -  “હિંદ છોડો” ચળવળ
• 1948 -  30 જાન્યુઆરીએ બિરલા હાઉસ, દિલ્હી માં નથ્થુરામ ગોડસેથી ગોળીબાર દ્વારા હત્યા, દિલ્હીમાં અભૂતપૂર્વ કહી શકાય તેવી લાખોની જનમેદની વાળી સ્મશાનયાત્રા

મુખ્ય રચનાઓ

• આત્મકથા - સત્યના પ્રયોગો
• પ્રકાશન - હરિજન, યન્ગ ઇન્ડીઆ , નવજીવન વિ. ;
• નિબંધો -  હિંદ સ્વરાજ, દક્ષિણ આફ્રિકાની લડતનો ઈતિહાસ, અનાસક્તિયોગ વિ.
• પત્રલેખન – ગાંધીજીના પત્રો
• સમગ્ર સાહિત્ય – ગાંધીજીનો અક્ષરદેહ (90 થી વધુ ગ્રંથો)

             

સન્માન

• દિલ્હીમાં ‘રાજઘાટ’ નામે સમાધિ, જ્યાં વિશ્વના અસંખ્ય નેતાઓએ ફૂલહાર દ્વારા અંજલી અર્પણ કરી છે.
• મરણોત્તર ‘ભારત રત્ન’ ઇલ્કાબ
• તેમની છબી વાળી રૂપીયાની ચલણી નોટો, સીક્કા, ટપાલ ટિકીટો છપાયાં છે.
• તેમના જીવન ઉપર પ્રખ્યાત ફિલ્મ ‘ગાંધી’ બની છે.
• તાજેતરમાં તેમના જીવનને કેન્દ્ર સ્થાને રાખી બનેલી ફિલ્મ ‘ગાંધીગીરી’ એ મોટી હલચલ મચાવી દીધી હતી.
• તેમનો અવસાન દિન ‘શહીદ દિન’ ગણાય છે અને સમગ્ર દેશમાં સવારે 11-00 વાગે  બે મિનીટ મૌન પાળવામાં આવે છે.
• આખા વિશ્વના અગણિત લોકોના હજુ પણ પ્રેરણાદાયી