ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

ગુજરાતનાં પનોતા સંતાનોનો પરિચય

વિજય શાહ, Vijay Shah


vs2‘દીવો લઈને તેને શોધું છું. તમને મળે તો મને આપશો? …. મારે વાવવો, જાળવવો, ઉછેરવો, વહેંચવો છે. ‘  – ‘મકાઈનો દાણો’ માંથી 

જીવન મંત્ર– જે જે પ્રાપ્ત થતો ઉપાધિયોગ , બની રહો તે લબ્ધિયોગ

વિજયનું ચિંતન જગત

સહિયારું સર્જન – ગદ્ય ; ધર્મ ધ્યાન

‘ બુક ગંગા’ પર તેમની ઘણી બધી ઈ-બુક

મળવા જેવા માણસ – વિજય શાહ

પ્રતિલિપિ પર ( ૮૫ રચનાઓ )

‘Storymirror’ પર ( ૩૫ ઈ-બુક )

માતૃભારતી પર – ૫૦ ઈ-બુક 


સમ્પર્ક

  • 13727 Elridge Springway, Hoston, TX -77083
  • ઈમેલ –  vijaydshah09@gmail.com

જન્મ

  • ૧૦, સપ્ટેમ્બર – ૧૯૫૨, ભરૂચ; મૂળ વતન -ઓચ્છણ ( વડોદરા જિ.)

કુટુમ્બ

  • માતા – વિમળા, પિતા – ડાહ્યાભાઈ
  • પત્ની – રેણુકા , સંતાન – બે

અભ્યાસ

  • એમ.એસ..સી. ( માઈક્રોબાયોલોજી)
gss

આ શિર્ષક પર ક્લિક કરો.

 

vs

તેમના વિશે વિશેષ

  • સ્વામિનારાયણ વિજ્ઞાન  કોલેજના વાર્ષિક અંકમાં પહેલું કાવ્ય પ્રકાશિત થયું હતું.
  • પ્રથમ કૃતિ – ‘હું એટલે તમે’ – કાવ્ય સંગ્રહ (૧૯૭૭)
  • પાંચ વર્ષ હ્યુસ્ટન ગુજરાતી સમાજના મુખપત્ર ‘દર્પણ’નું સંપાદન
  • હ્યુસ્ટનની જૈન સોસાયટીના માસિક ‘જય જિનેન્દ્ર’ નું સંપાદન
  • હુસ્ટનના સાહિત્ય રસિક મિત્રોની છેલ્લા ૧૬  વર્ષથી મળતી માસિક સભામાં મહત્વનું યોગદાન.
  • સાહિત્ય સર્જનના નવલા પ્રકાર ‘ સહિયારું ગદ્ય સર્જન ‘ના મુખ્ય પ્રણેતા
  • ગુજરાત દર્પણ ( ન્યુ જર્સી) , તિરંગા ( ન્યુ યોર્ક ), ગુજરાત ન્યૂઝ ટાઈમ્સ ( ટોરોન્ટો) , ગુજરાત ટાઈમ્સ( ન્યુ યોર્ક), જયહિંદ ( રાજકોટ)  માં નિયમિત કોલમ લેખક

હોબી

  • ગુજરાતી લખવુ, લખાવવુ અને સાંભળવુ

vs1

રચનાઓ

સન્માન

  • સહિયારા સર્જનમાં ૨૫ પુસ્તકો મુક્યા બદલ ૩૫ લેખકો ને લીમ્કા ઍવોર્ડ મળ્યો

સાભાર

  • સાક્ષરનો સાક્ષાત્કાર – ભાગ -૧૧, રાધેશ્યામ શર્મા
Advertisements

અંબાલાલ અને જ્યોત્સ્ના પટેલ , Ambalal, Jyotsna Patel


Ambalal

‘ગુજરાતના માનવતાવાદી રેશનાલિસ્ટ ભામાશા’

– શ્રી. બિપીન શ્રોફ

    ‘ જરૂરિયાત કરતાં વધારે હોય તે રકમ દાનમાં આપી દઈએ. તો ઘણો વધારે બદલો લોકોને થતા સંતોષથી મળી જશે. એટલું યાદ રાખીએ કે, મૃત્યુ બાદ આપણી  બેન્કમાંથી રકમ સ્વર્ગમાં ટ્રાન્સફર કરવાની કોઈ પદ્ધતિ નથી!  જો અને જ્યારે  એવી કોઈ પદ્ધતિ થાય તો અને  ત્યારે  દાન કરવાનું બંધ કરીએ !’

તેમની આત્મકથા


સમ્પર્ક

  •  222, Banker Dr. Thibodaux, LA – 70301
  • Ph- 985 – 447- 9899
  • email  ambalalp34@gmail.com

-જન્મ

  • અંબાલાલ – ૯, જૂન – ૧૯૩૪; કુરલી, વડોદરા જિ.; વતન – શિનોર ગામ વડોદરા જિ
  • જ્યોત્સ્ના –  ૨, જૂન – ૧૯૩૯; નિકોરા, ભરૂચ જિ.

કુટુમ્બ

  • અંબાલાલ  – માતા -ઉજમ બેન ; પિતા – જાદવ ભાઈ
  • સંતાન – સંદિપ

શિક્ષણ

  • અંબાલાલ
    ૧૯૫૬ –  બી.એ. – M.S. Uni. Vadodara
    ૧૯૫૮ – પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટ ડિપ્લોમા – Applied psychology, Industrial relations and personnel management – Liverpool Uni. UK
    ૧૯૬૧ – એલ.એલ.બી., M.S. Uni. Vadodara
  • જ્યોત્સ્ના
    ૧૯૫૯ –  ઈન્ટર આર્ટ્સ, Guj. Uni.

વ્યવસાય

  • ૧૯૫૮ – ૧૯૭૦  ફેક્ટરી મેનેજર , સારાભાઈ કેમિકલ્સ , વડોદરા
  • ૧૯૭૦ – ૧૯૮૭ – બન્ને હેરિસબર્ગ, પેન્સિલ્વાનિયા સરકારમાં નોકરી

sinor

તેમના વિશે વિશેષ

  • મૂળ નામ જશભાઈ હતું, પણ પાંચ વર્ષની ઉમરે ગંભીર બિમારીમાં પટકાયા હતા, અને અંબા માતાજીને પ્રાર્થના કરવાથી સાજા થયા હતા – એ માન્યતાને કારણે નામ બદલીને અંબાલાલ રાખવામાં આવ્યું હતું.
  • જ્યોત્સ્ના બહેન નું મૂળ નામ જશોદા હતું, પણ લગ્ન પછી નામ બદલવામાં આવ્યું હતું.
  • વડોદરામાં કોલેજ અભ્યાસ દરમિયાન યુનિ. ના ગણિતના પ્રોફેસર રાવજી ભાઈ પટેલના ઘેર દર શુક્રવારે મળતી રેનેસાં ક્લબ ( રાવજી મોટા યુનિ.! ) માં થતી ચર્ચાઓમાં સક્રીય ભાગ અને માનવતાવાદી વિચારસરણી અને અભિગમનો વિકાસ.
  • તેમના ગામમાંથી પરદેશ જઈને ભણનાર પહેલી વ્યક્તિ.
  • વિશ્વના અનેક દેશોની સફર કરી છે.
  • જુન – ૧૯૭૦ માં અમેરિકા  સ્થળાંતર
  • ૧૯૮૭ –થીબીડો , લુઇસિયાનામાં દીકરા અને પુત્રવધુના ઘેર સ્થળાંતર.
  • માતા પિતા પાસેથી ગળથૂથીથી સામાજિક સેવાના સંસ્કાર
  • તેમના પુત્ર સંદિપ વડોદરા માંથી મેડિકલ લાઈનમાં ડોક્ટર બન્યા  છે. પુત્ર વધુ નીતા ગાંધીનગરમાં ઉછરેલી છે. અને એન્જિનિયર છે.
  • નિવૃત્ત થયા બાદ દર વર્ષે છ મહિના વદોદરા આવીને રહે છે, અને સમાજ સેવાના કામમાં ઓતપ્રોત રહે છે.
  • તેમના કોલેજ કાળના મિત્ર ઇન્દુભાઈ સમાજ સેવાનું કામ કરતા હતા, તેની ઉપરથી તેમને પણ એવાં કામમાં રસ જાગ્યો. વતન શિનોરમાં આદિવાસી છાત્રોની હોસ્ટેલમાં મદદ માટેના દાનથી તેમના સેવા કાર્યની શરૂઆત થઈ.
  • બીજા મિત્રો કમલેશ ઠક્કર અને બચુભાઈ વસાવા પણ આ સેવા યજ્ઞમાં સહભાગી થયા છે.
  • દાન પ્રવૃત્તિ શરૂ કર્યા બાદ સાત કરોડ ₹ થી વધારે રકમનું દાન.
  • શિનોર ગામમાં વોટર વર્ક્સ, પ્રાથમિક શાળા, પિતાના નામથી હાઈસ્કૂલ, બાળમંદિર, પુસ્તકાલય, કોમ્યુનિટી હોલ,    આદિવાસી વિદ્યાર્થી /   વિદ્યાર્થીનીઓ માટે છાત્રાલય,  આદિવાસી કન્યાઓનાં સમૂહ લગ્ન ,આદિવાસી પ્રજામાં શિક્ષણ અને સ્વાસ્થ્ય માટે અગણિત દાન વિ. માટે તેમને શિનોર ગામના વતનીઓ ભામાશા ની ઉપમા આપે છે.
  • ભરૂચ જિલ્લાના ડેડિયાપાડા અને તેનાથી પણ દૂરના વિસ્તારોમાં આદિવાસીઓના વિકાસ માટે દાન. ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે આદિવાસી યુવક/ યુવતિઓને આર્થિક મદદ.
  • વડોદરાના કારેલી બાગ વિસ્તારમાં દેશની સૌ પ્રથમ મૂક/ બધીર વિદ્યાર્થીઓ માટેની કોલેજ શરૂ થઈ છે, જેના બાંધકામ માટે તેમણે ૨૧ લાખ ₹. આપ્યા છે અને હજુ પણ તેમની મદદ ચાલુ છે.
  • તેમનાં દાનથી ૧૦૦૦ થી વધારે આદિવાસી યુવક / યુવતિઓ ઉચ્ચ અભ્યાસ કરી જીવનમાં આગળ ધપ્યાં છે.
  • તેમના દીકરા અને  પુત્રવધુ પણ તેમને પૂરા દિલથી આ સેવાકાર્યમાં સહકાર આપે છે, એટલું જ નહીં પણ તેમને દર વખતે દાન માટે ૩૦ લાખ ₹ નો ડ્રાફ્ટ આપી દે છે.
  • જાણીતા વિચારક અને લેખક શ્રી. ગુણવંત શાહે પણ તેમના એક લેખમાં આનો ઉલ્લેખ કરી તેમની સેવા ભાવનાને બિરદાવી છે.
  • દીકરા અને પુત્રવધુનાં અમેરિકામાં જન્મેલાં  સંતાનો પણ દાદા દાદીના આ સેવા યજ્ઞને બહુ માનની નજરથી જુએ છે.

સાભાર

  • ડો. કનક રાવળ

 

 

અમદાવાદ અને ગુજરાતનો ફોટો નજારો


     મારા  માદરે વતનના આધુનિક નજારા ગોતવા  ખાંખાખોળાં કરવા લાગ્યો. અને એક મોટો ખજાનો હાથ લાગી ગયો.

     આ રહ્યો –

ahd

આ ચિત્ર પર ક્લિક કરો

એમાંથી થોડાક મસ્ત ફોટા …

This slideshow requires JavaScript.

 

ફરમાઈશ – એક સત્યકથા


જુલાઈ – ૨૦૧૩ ફરમાઈશનું પાનું અહીં શરૂ કરેલું

આ ચાર વર્ષમાં વાચકોએ એનો ઘણો ઉપયોગ કર્યો છે. એના બોલતા આંકડા આ રહ્યા…

faramaish

     આ બધા મિત્રોને ચપટીક મદદ કર્યાનો સંતોષ અને આનંદ તો છે જ. પણ સોનાની થાળીમાં રત્ન જડ્યું હોય તેવી  એક ઘટના હમણાં હમણાં  બની. એનું વર્ણન અહીં…

એક વિદાયનો વિષાદ

આનંદની વાત એ પણ છે કે, આ ઘટના પ્રગટ કરવા ‘વેબ ગુર્જરી’ જેવી માતબર વેબ સાઈટના સંચાલકોએ પણ સૌજન્ય દાખવ્યું .

wegu_logo

આ લોગો પર ક્લિક કરો.

     વીતી ગયેલા વર્ષોના, ઉર્મીશીલ કવિની રચના આજે પણ કોઈકેને ગમે છે, તે વાત ગુજરાતી  ભાષાના સૌ ચાહકો માટે ગૌરવ અને આનંદની વાત છે.

આનંદની છેલ્લી વાત…

       અનેક બ્લોગ અને વેબ સાઈટો પર ગુજરાતી ભાષાનું સંવર્ધન અને માવજત થઈ રહ્યાં છે. તે સૌનો હૃદયપૂર્વક આભાર. ખાસ કરીને આ કવિતા  રજૂ કરવા માટે વિકિસ્રોતના, તેના મોભી શ્રી. ધવલ વ્યાસ અને તેમના નેતૃત્વ નીચે કામ કરતા સ્વયંસેવકોના આપણે  ઋણી છીએ.

સાધના વૈદ્ય, Sadhna Vaidya


sv3રેડિયો ઉદઘોષક ( સબરસ અને સંસ્કાર રેડિયો, લેસ્ટર, યુ,કે.

નીચેના લોગો પર ક્લિક કરો –

sv1

sv2


જન્મ

  • ૨૨-ડિસેમ્બર- ૧૯૬૩, માંગરોળ, જિ. જૂનાગઢ

કુટુમ્બ

  • માતા – ચંદ્રિકાબહેન, પિતા – ધીરજલાલ; બહેન – લતા હીરાણી
  • પતિ – હસિત (ડોકટર), પુત્રી – ઝીલ (ડોકટર), પુત્ર – સ્મિત

અભ્યાસ

  • બી.એ. ( ગૃહ વિજ્ઞાન ) -SLU Arts college, Ahmedabad – ૧૯૮૪

વ્યવસાય

  • ૨૦૦૦ થી –  U.K. ની  નેશનલ હેલ્થ સંસ્થામાં (NHS) સિસ્ટમ ઓફિસર
  • ૨૦૦૨ થી –  લેસ્ટર ના ‘સબરસ’ અને ‘સંસ્કાર’ રેડિયો પર ગુજરાતી પ્રેઝન્ટર

તેમના વિશે વિશેષ

  • ૧૯૮૬ –  લગ્ન પછી ભાવનગર ખાતે ગૃહિણી તરીકે
  • ૧૯૯૭ –  યુકે માં  લેસ્ટર ખાતે સ્થળાંતર
  • યુકે મા રહેવા માટે  ત્રણ  વર્ષ  સુધી જાત સાથે લડીને મનને મનાવ્યુ
  • ૨૦૦૧ –  રેડિયો પરની હરીફાઇ નુ ઇનામ લેવા રેડીયો સ્ટેશને ગઇ, સાથે સાથે ભાષા માટે અને ગુજરાતી ગીતો વિશે સૂચનો કર્યા. ત્યારથી FM ફ્રિકવંસી પર ગુજરાતી કાર્યક્રમો આપવાના શરુ કર્યા. જ્યારે આપણા તહેવાર આવે ત્યારે દિવાળી સ્પેશિયલ કાર્યક્રમો થતા. આમ રેડિયો સાથેનો સબંધ બંધાયો. જીવને અહીંથી વળાંક લીધો.
  • સંગીત પ્રત્યેનો પ્રેમ, કાર્યક્રમમાં ઊતરવા લગ્યો. મોસાળનો સંગીતનો વારસો બહાર રેલાવા લાગ્યો
  • ૨૦૦૨ થી દર શનિ-રવિ ગુજરાતી કાર્યક્રમો સંસ્કાર રેડિયો ના માધ્યમ થી શરુ થઇ ગયા.
  • ગુજરાતી સંગીતના લગાવ સાથે લોકોમાં ગુજરાતી ભાષા માટે જાગૃતિ લાવવામાં અનહદ રસ
  • આ સમય દરમ્યાન અહીંની GCAC સુધીની  અંગ્રેજી અને ગણિતની  પરીક્ષા પાસ કરી.
  • ૨૦૦૨ થી નેશનલ હેલ્થ ટ્રસ્ટ(NHS)માં ફુલ ટાઇમ જોબની સાથે NHSમાં ઓફિસ કામ સિવાય ભાષાંતરનું કામ પણ ચાલુ.
  • લેસ્ટર  અને લંડનમાં ઘણા સંગીતના  કાર્યક્રમોમાં અને  ઘણા નાટકોમાં સૂત્રધાર તરીકે કામ કર્યું છે.
  • તેમનાં બહેન લતા હીરાણી જાણીતાં સાહિત્યકાર છે. તેમનો પરિચય અહીં .

ગુજરાતીમાં ફારસી શબ્દો


સાભાર – શ્રી, હર્ષદ કામદાર, Frankly speaking


ગુજરાતી ભાષા કઈ રીતે સમૃદ્ધ થઈ ?

“સાલેમન ગાનેમન, જુલાબ, ગુલાબ અને આસમાની સુલતાની”

      તમે રોજ સવારે જે છાપું વાંચો છો એને અખબાર પણ કહેવાય છે. આ ‘અખબાર’ શબ્દ કેવી રીતે આવ્યો? એ ફારસી  શબ્દ ‘ખબર’ પરથી આવ્યો. ઈરાનની રાષ્ટ્રભાષા ફારસી છે અને ત્યાં અખબાર માટે ‘ખબર-નામ’ શબ્દ વપરાય છે.

     આપણે થોડા સમયથી ‘અનામત’ શબ્દ પણ ખૂબ વાંચીએ, સાંભળીએ છીએ. ખેર, ‘અનામત’ શબ્દ ફારસીના ‘અમાનત’ પરથી આવ્યો છે – જેનો અર્થ વિશ્વાસુપણું , થાપણ, સંભાળ માટે સોંપેલી વસ્તુ – એવો થાય છે.


કેમ? ભાષા/  શબ્દ પ્રેમીઓને  મઝા આવી જાય એવી વાત છે ને? આખો લેખ આ રહ્યો…..

farsi

આ મુખડા પર ક્લિક કરી એ બ્લોગ પર મૂળ લેખ વાંચો.

અને એનો ય મૂળ સ્રોત આ રહ્યો …….

[ અલબત્ત, લાયબ્રેરીમાંથી મેળવવો પડશે, અને બહુ ગમી ગયો હોય તો એ પુસ્તક ખરીદી લેજો ! ]

farsi1

 

 

 

 

હવે તેઓ નથી

ભગવતસિંહજી – ગોંડલ નરેશ


– સજય શીલ ને સત્ય શ્રેષ્ઠ ધર્યો સિદ્ધાંત એ,
ભજે પ્રજાજન ભૃત્ય જય જય ભગવત ભગવતી

# જીવન ઝરમર

તેમના વિશે અને ખાસ તો ‘ભગવદ ગોમંડળ’ વિશે લેખ

શ્રી રજનીકુમાર પંડ્યા 

 

—————————————————————

નામ

  • ભગવતસિંહજી સંગ્રામસિંહજી જાડેજા

ઉપનામ

  • ગોંડલ બાપુ

જન્મ 

  • 24 મી ઓક્ટોબર 1865 , કારતક સુદ પાંચમ – ધોરાજી

અવસાન 

  • 9 મી માર્ચ 1944.

કુટુંબ 

  • માતા – મોંઘીબા, પિતા – સંગ્રામ સિંહ;
  • લગ્ન – 1882 – ચાર રાણીઓ સાથે ;
    પટરાણી – નંદકુંવરબા ( પડદાના રિવાજને તોડનાર, મહિલાઓની ઉન્નતિ સાધવાના તેમના  પ્રયાસો માટે મહારાણી વિક્ટોરિયાએ તેમને  ‘ક્રાઉન ઓફ ઇન્ડીયા’ નો ખિતાબ આપેલો હતો. )
    સંતાનો – ભોજરાજસિંહ, ભૂપતસિંહજી, કિરીટસિંહજી,  નટવરસિંહજી,  બાકુંવરબા , લીલાબા, તારાબા.

અભ્યાસ

  • નવ વર્ષની ઉંમરે રાજકોટની રાજકુમાર કોલેજમાં
  • 1987 – સ્કોટલેન્ડ ની એડિનબરો યુનિવર્સિટીમાંથી એલ.એલ.ડી (ડોકટરી અભ્યાસ)
  • 1890 – એડિનબરોમાંથી એમ.બી.સી.એમ અને એમ.આર.સી.પી.
  • 1895 – એડિનબરો રોયલ કોલેજમાંથી એફ. આર. સી. પી. અને એમ. ડી -આયુર્વેદ ના  સંક્ષિપ્ત ઇતિહાસની  શોધખોળ માટે

વ્યવસાય

  • રાજકર્તા

મૂખ્ય કૃતિઓ

  • ભગવદ્ ગોમંડલ – નવ ભાગ – ગુજરાતી વિશ્વકોષ

જીવન ઝરમર

  • 1884– 25 ઓગસ્ટ રાજ્યાભિષેક
  • 1930-33 – કરોડો રૂપિયાના લોકોપયોગી કાર્યો – પુલો, નિશાળો, રસ્તા, ધોરાજી અને ઉપલેટામાં જળી, ટ્રામની સગવડ; ગોંડલ, ધોરાજી  અને ઉપલેટા દેશનાં શ્રેષ્ઠ શહેરો ગણાયા; ગોંડલ અને મોવિયા ગામને સાત ટાંકીમાંથી શુદ્ધ પાણી,  ગોંડલમાં  તે જમાનામાં અન્ડર ગ્રાઉન્ડ ગટર વ્યવસ્થા, અન્ડર ગ્રાઉન્ડ વીજળીનું પ્લાનીંગ અને રાજ્યનાં તમામ ગામડાંઓ ગોંડલ સાથે ટેલિફોનથી જોડાયેલાં હતાં,
  • શિક્ષણ ક્ષેત્ર – કન્યા કેળવણી મફત અને ફરજિયાત બનાવી
  • વૃક્ષપ્રેમ – ગોંડલ સ્ટેટ ના રસ્તાઓની બંને બાજુએ અસંખ્ય વૃક્ષો વવડાવ્યાં હતાં, પરિણામે વટેમાર્ગુ વૃક્ષોની  શીતળ છાયા હેઠળ આરામથી મુસાફરી કરી શકતો.
  • પુસ્તક પ્રકાશન – કોઇ પણ ભારતીય ભાષામાં ન હોય તેવા ભગવદ્દગોમંડલના કુલ નવ દળદાર ગ્રંથોના 9870 જેટલા વિશાળ પૃષ્ઠોમાં વિશ્વકોશ જેવી કક્ષાની ભારતીય સંસ્કૃતિની માહિતીનો સંગ્રહ.

ગોંડલ સ્ટેટ નુ રાજ ચિહ્ન

સન્માન

  • 1897 – મહારાણી વિક્ટોરિયાની ડાયમંડ જ્યુબિલીમાં કાઠીયાવાડના રાજાઓના પ્રતિનિધિ  તરીકે હાજરી અને જી.સી.આઇ.ઇ. નો ઇલકાબ
  • 1934 – તેમના રાજ્યકાલના પચાસ વર્ષ પૂરા થતાં, પ્રજાએ પોતાના ખર્ચે તેમની સુવર્ણતુલા કરી, સોનું એકઠું કર્યું હતું જે જાહેર કામો માટે વાપરવામાં આવ્યું હતું.

ગોંડલનું ‘ વિહારી’ કૃત રાજગીત :

ગોંડલિયું  ગોકુળ  અમારું  ગોંડલિયું  ગોકુળ,
નંદનવન  અણમોલ –
વૃંદાવન  શાં  ગામડા  ગુંજે,  સંસ્કારે  સોહાય,
ગોંદરે  ગોંદરે  શારદા  મંદિર  બાલવૃંદ  વિલસાય.
સારાયે  સૌરાષ્ટ્રનું  અંતર,  ઇશ્વરે  આ  નિર્મેલ,
નીર  નિરંતર  વહે  અખંડિત,  ગોરસ  રસની  રેલ.
કૃષ્ણકૃપા  છે  કણ  કણસલે  મઘુવન  મીઠાં  વૃક્ષ,
કુંજ  નિકુંજ  શાં  ખેતર  વાડી  સુંવાળાં  સુરક્ષ.
રિદ્ધિ  સિદ્ધિ  શ્રી  ભગવતની  સુખ-શાંતિનાં  રાજ્ય,
પશુ  પંખીજન  ઝાડને  પણ  જ્યાં  અભયનાં  સામ્રાજ્ય.

ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય – એક નવી ઊંચાઈ


       મુલાકાતીઓની સંખ્યા તરફ નજર કરવાની ટેવ ઘણા વખતથી વીસરાઈ ગઈ છે. પણ આજે એકાએક આ પરિચય બ્લોગના એ આંક તરફ નજર પડી.

gpp_cnt_1

સૌ વાચકોના,
મદદ કરનાર  મિત્રોના
શુભેચ્છકોના
દિલી ભાવ
અને
પરમ તત્વની કૃપા
વગર
આ શક્ય બન્યું ન હોત.

સૌનો હૃદયપૂર્વક આભાર.

મળવા જેવા માણસ-૫૧ (શ્રીમતિ પ્રજ્ઞા વ્યાસ)


     પ્રજ્ઞાબહેનનો જન્મ ૧૯૩૯ માં સુરતમાં થયો હતો. પિતા શ્રી કુમુદચંદ્ર મુંબઈની પ્રખ્યાત એંજીનીઅરીંગ કોલેજ V.J.T.I. માં મિકેનીકલ એંજીનીયરીંગનો અભ્યાસ કરી, રેલ્વેમાં નોકરી કરતા હતા. માતા ઇશ્વરીબહેન સાતમા ધોરણ સુધી ભણેલા હતા. આર્થિક રીતે આ સુખી કુટુંબમાં સંગીતમય અને ધાર્મિક વાતાવરણ હતું.

pv1

     પ્રજ્ઞાબહેનનો પ્રાથમિક શાળાનો અભ્યાસ ફ્રીલેન્ડગંજની રેલ્વેની શાળામાં ૧૯૪૫ થી ૧૯૪૯ સુધી થયો હતો. અહીં અભ્યાસ દરમ્યાન સંગીત ને નાટ્ય પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લીધો હતો. ત્યારબાદ ભાવનગરની માજીરાજ ગર્લસ હાઈસ્કૂલમાં અભ્યાસ કરી, ૧૯૫૫ માં S.S.C. ની પરીક્ષા પસાર કરી હતી. હાઈસ્કૂલના શિક્ષણ માટે એમને ક્યારેક ટ્રેનમાં તો ક્યારેક સાઈકલ ઉપર શાળામાં જવું પડતું. રાષ્ટ્રશાયર ઝવેરચંદ મેધાણીના પુત્રી પદ્મલા પ્રજ્ઞાબહેનના વર્ગમાં હતાં.

     બે વર્ષ માટે ભાવનગરની S.N.D.T. કોલેજમાં આર્ટસ વિભાગમાં અભ્યાસ કર્યા બાદ, ૧૯૫૭ માં લગ્ન થઈ જતાં અભ્યાસ અધુરો મૂકવો પડ્યો હતો. પ્રજ્ઞાબહેનના પતિ શ્રી પ્રફુલ્લચંદ્ર વ્યવસાયે તબીબ છે.

pv2

(લગ્ન પછી)

      પ્રજ્ઞાબહેને સ્વેચ્છાએ ગૃહીણીનો રોલ સ્વીકારી, એક દિકરા અને ચાર દીકરીઓની સુખાકારી અને શિક્ષણની જવાબદારી નીભાવી. પાંચે સંતાનો સારું શિક્ષણ પ્રાત્પ કરી જીવનમાં સ્થાયી થયા છે. આ સમય દરમ્યાન એમણે સામાજીક સંસ્થાઓમાં કામ કરી પોતાનો ફાળો નોંધાવ્યો. બારડોલી સાર્વજનિક મહિલા મંડળ અને જાયન્ટસ કલબ જેવી સંસ્થાઓનું પ્રમુખપદ પણ શોભાવ્યું. આસપાસના ગામોમાં જઈ સમાજ સેવાની પ્રવૃતિઓ કરી, એમણે એમની માનવીય ફરજ નીભાવી.

      ૧૯૯૬ માં એમની અમેરિકા સ્થિત દિકરી રોમાએ એમનું ગ્રીનકાર્ડ સ્પોન્સોર કર્યું, અને એ મંજૂર થતા પ્રજ્ઞાબહેન એમના પતિ સાથે અમેરિકા આવ્યા. હાલમાં તેઓ અમેરિકન નાગરિક છે.

     ૨૦૦૬ માં એમને ગુજરાતી બ્લોગ્સની જાણ થઈ અને એમણે એમાં રસ લેવાનું શરૂ કર્યુ. એમણે અનેક બ્લોગ્સમાં મૂકાયલી કૃતિો વિષે પ્રતિભાવ આપવાના શરૂ કર્યા. એમના વિદ્વતાભરેલા પ્રતિભાવો ઉપર અનેક વાંચકો અને બ્લોગ્સના સંચાલકોનું ધ્યાન દોરાયું, અને અનેક સર્જકો એમના સંપર્કમાં આવ્યા. ૨૦૦૮ માં એમણે “નીરવ રવે” નામનો પોતાનો બ્લોગ શરૂ કર્યો.

pv6

આ શિર્ષક ચિત્ર પર ક્લિક કરી, તેમના બ્લોગની મુલાકાત લો.

      “નીરવ રવે”માં પ્રજ્ઞાબહેને પોતાના સર્જન ઉપરાંત એમના સંતાનોના સર્જન અને અન્ય મિત્રોના સર્જન મૂકવાનું શરૂ કર્યું. ગુજરાતી બ્લોગ્સમાં ઊંચું સ્થાન ધરાવતા બ્લોગ “વેબ ગુર્જરી” ના સંપાદક મંડળના એમને પ્રમુખ બનાવવામાં આવ્યા.

     એમની ખાસ ખાસિયત એ રહી કે એ પ્રત્યેક વ્યક્તિના પ્રત્યેક ઈ-મેઈલનો જવાબ આપે છે, અનેક બ્લોગ્સમાં કૃતિઓ વાંચી એમાં મનનીય પ્રતિભાવ લખે છે. જે વિષય ઉપર પ્રતિભાવ લખે છે, એ વિષય ઉપરનું સાહિત્ય ઉપલબ્ધ કરાવે છે. ગુજરાતી ઉપરાંત અંગ્રેજી અને ઉર્દુ ભાષાઓ ઉપર પણ એમની સારી પકડ છે.

     લેક્ષિકોનમાં પ્રજ્ઞા શબ્દના ઘણાં અર્થ આપેલા છે. પ્રજ્ઞા એટલે બુદ્ધિ, મેધા, મતિ, સમજશક્તિ, એકાગ્રતા, વિશેષ જાણીકારીવાળી, પરિપક્વ બુધ્ધિવાળી, સમજણશક્તિ, ડહાપણ, અને સંવેદના. આ પ્રજ્ઞાબહેન માટે તો આ બધા અર્થ એક સાથે લાગુ પડે છે, કદાચ બધાનો સરવાળો કરી એક નવો અર્થકારક શબ્દ બનાવવો પડે. ખૂબ જ મિલનસાર અને પ્રેમાળ સ્વભાવના બહેન પ્રજ્ઞા વ્યાસે એક દાયકામાં મિત્રો અને ચાહકોનો વિશાળ વર્ગ ઊભો કરી લીધો છે.

      બ્લોગ જગતની ખૂબ જ જાણીતી અને સન્માનનીય વ્યક્તિઓના અભિપ્રાયોનું સંકલન કરીને કહું તો બહેન પ્રજ્ઞા વ્યાસ એક મેઘાવી વ્યક્તિ છે. વિશાળ વાંચન એમની મૂડી છે. એમના હાસ્યમાં પણ એમનું ગાંભીર્ય છે. એમની સહાનુભુતિમાં કરૂણા છે. કોઈ પણ વીષય કેમ ન હોય, તેઓ કોણ જાણે કયા ખજાનામાંથી માહીતી ફંફોળી લાવે છે. ને તેય પાછી અત્યંત ઉંચી કક્ષાની અને સાંદર્ભીક. જાણે કે એમની પાસે કોઈ અદભુત વીકીપીડીયા ન હોય?

      આટલા સંદર્ભો અને આટલા વીષયો પરની આટલી ઉંચી કોમેન્ટ્સ મેં તો બીજે ક્યાંય જોઈ નથી. પ્રજ્ઞાબેનનું ગુજરાતી, અંગ્રેજી, હિંદી, અને સંસ્કૃત ઉપર્ પ્રભુત્વ તો છે જ, પરંતુ તેઓ ઉર્દુ ભાષા અને સાહિત્યમાં પણ એટલાં જ અભ્યાસુ છે. એમના પ્રતિભાવોમાં સંસ્કૃત શ્ર્લોકો હોય તો વળી ઉર્દુની શેર-શાયરીઓ પણ હોય! શ્રેષ્ઠ ગુજરાતી બ્લૉગ-વાચકનો પુરસ્કાર કોઈને આપવો હોય તો એમનું નામ સૌથી મોખરે હોય. કેટલીકવાર તો મૂળ કૃતિ કરતાં પણ પ્રજ્ઞાબહેનની કોમેંટ વધુ રસદાયક હોય છે. કવિતાનો રસાસ્વાદ તેઓ અદભુત રીતે કરે છે,

pv3

(નિવૃતિનો સમય)

pv5

કુટુંબ

         પ્રજ્ઞાબહેન માને છે કે માણસ ગરીબ હોય કે પૈસાદાર હોય, પણ આખી જીંદગી માણસ તરીકે જીવે, અને માણસાઈ સાથે જીવે એ ખૂબ અગત્યનું છે. ઈન્સાનિયત એ  જ અગત્યની બાબત છે.  આજકાલની દોડધામવાળી જીંદગીમાં કોઈને બીજા માટે સમય નથી, આ પરિસ્થિતીમાં બદલાવની તાતી જરૂરત છે. પ્રજ્ઞાબહેન કહે છે,

      “મને ભજન ગાવાં વધુ ગમે છે; કારણ ગાતી વેળાએ એમાં રહેલ ભાવ સાથે મારું સહજ સંધાન થઈ એમાં તાદાત્મ્ય સધાતાં ભજનના ભાવમાં ભીંજાવાનું સહજ બને છે.”

  • સદા સંતવાણી યાદ રાખો,
  • વર્તમાનમા રહો,
  • સ્નેહ રાખો , કટુ  વિચાર- વચન ત્યાગો
  • ગુણદર્શન કરો

અને સદા માનો

  • આપણે તો નિમિત માત્ર
  • પી. કે. દાવડા
    (ફ્રીમોન્ટ, કેલિફોર્નિયા, ૨૦ જુલાઈ, ૨૦૧૭)

 

%d bloggers like this: