ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

ગુજરાતનાં પનોતા સંતાનોનો પરિચય

સયાજીરાવ ગાયકવાડ


sayajirao_gayakwad.JPG

# જીવન ઝાંખી

# વધુ વાંચન

______________________ 

નામ  

મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડ (ત્રીજા)

જન્મ

માર્ચ 17 – 1863; મનમાડ પાસે (મહારાષ્ટ્ર)

અવસાન

ફેબ્રુઆરી 6 – 1939; વડોદરા

કુટુમ્બ

  • પિતા – કાશીરાવ ગાયકવાડ
  • પત્ની – મહારાણી ચિમનાબાઈ

અભ્યાસ

વિવિધ વિષયોની રાજવંશી ટ્રેઈનિંગ

વ્યવસાય

મહારાજા (વડોદરા રાજ્ય)                             

જીવન ઝરમર

  • 1875 – વડોદરા રાજયના રાજકુમાર તરીકે દત્તક લેવાયા
  • 1881 – વડોદરા રાજ્યની ગાદી સંભાળી
  • 1880 – પ્રથમ લગ્ન તાંજોરના લક્ષ્મીબાઈ સાથે (લગ્ન પછી મહારાણી ચિમનાબાઈ)
  • 1882 – બીજા લગ્ન દેવાસના ગજરાબાઈ (લગ્ન પછી મહારાણી ચિમનાબાઈ સાથે)
  • 1879 – વડોદરા કોલેજનો પાયો નખાયો, સયાજીબાગ ખુલ્લો મૂકાયો
  • 1880-1890 – વડોદરાના લક્ષ્મીવિલાસ પેલેસની રચના
  • 1885 – આજવા સરોવર યોજનાનો પ્રારંભ
  • 1906 – વડોદરા રાજ્યમાં ફરજિયાત પ્રાથમિક શિક્ષણની શરૂઆત
  • વડોદરા રાજ્યમાં ગામે ગામે પુસ્તકાલયોની સ્થાપના
  • 1911 – દિલ્હી દરબારમાં બ્રિટીશ રાજાની સામે ઝૂકવાની ના પાડીને સરકારની ખોફગી વહોરી લીધી
  • 1912 – ગુજરાતી સાહિત્યપરિષદના વડોદરા અધિવેશનને સંબોધન
  • ભારતમાં અંગ્રેજી શાસનના ગાળામાં શ્રેષ્ઠ રાજ્યકર્તાઓમાં અગ્રસ્થાને
  • પ્રજાપ્રેમી રાજા, વડોદરા રાજ્યના તથા પ્રજાના કલ્યાણ માટે વિકાસયોજનાઓ ઘડી
  • સંસ્કૃતિ-કલા- શિક્ષણને ઉત્તેજન આપી વડોદરાને ‘સંસ્કારનગરી’ તરીકે પ્રતિષ્ઠા અપાવી
  • અનેક નામાંકિત વ્યક્તિઓને આશ્રય અને ઉત્તેજન આપ્યુ

                                  sayajirao_gayakwad_stamp_1.jpg

સન્માન

  • બ્રિટીશ સરકારે ખાસ ઇલ્કાબ ફરજંદે -ખાસ-એ-દૌલત-એ ઇંગ્લીશીયા  આપ્યો હતો
  • તેમના માનમાં ભારત સરકારે ટિકીટ બહાર પાડી છે.
  • ઘણી જાહેર સંસ્થાઓ અને રસ્તાઓના નામ તેમના નામ પરથી

19 responses to “સયાજીરાવ ગાયકવાડ

  1. Pingback: અનુક્રમણિકા … ચ - થી - ઝ « ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

  2. Pingback: અનુક્રમણિકા … ય - થી - જ્ઞ « ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

  3. C.N. Patel, Philadelphia--USA. ઓક્ટોબર 15, 2006 પર 5:15 પી એમ(pm)

    Shrimant Sayajirao Gaiekvad vise vanchyu.a

  4. C.N. Patel, Philadelphia--USA. ઓક્ટોબર 15, 2006 પર 5:19 પી એમ(pm)

    Shrimant Sayajirao Gaiekvad vise vanchyu. BARODA NA MAHAN RAJVI NE VANDAN……..

  5. Pingback: 6 - ફેબ્રુઆરી - વ્યક્તિવિશેષ « કાવ્ય સૂર

  6. Pingback: 17 - માર્ચ - વ્યક્તિવિશેષ « કાવ્ય સૂર

  7. Pingback: 6 - ફેબ્રુઆરી - વ્યક્તિવિશેષ « કાવ્ય સુર

  8. prof.p.b.desai જાન્યુઆરી 12, 2009 પર 9:49 પી એમ(pm)

    It was very satisfying to find vital data on HH Sir Sayajirao III organized in ordered manner.

  9. Amit Patel ફેબ્રુવારી 2, 2009 પર 9:45 એ એમ (am)

    1880 – પ્રથમ લગ્ન તાંજોરના લક્ષ્મીબાઈ સાથે (લગ્ન પછી મહારાણી ચિમનાબાઈ)
    1882 – બીજા લગ્ન દેવાસના ગજરાબાઈ (લગ્ન પછી મહારાણી ચિમનાબાઈ સાથે)

    I am not sure but something may be wrong with above two common name.
    લક્ષ્મીબાઈ – મહારાણી ચિમનાબાઈ
    ગજરાબાઈ – મહારાણી ચિમનાબાઈ

  10. wishandvote જૂન 20, 2009 પર 6:14 એ એમ (am)

    Hi,

    Thanks for sharing about this “Great Personality-Sir Gayakvad”.

    Junagah Information

    -Dr. Parimal & Family..

  11. Pingback: અનુક્રમણિકા – સ « ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

  12. Pingback: અનુક્રમણિકા – શ, સ | ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

  13. Pingback: ‘ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય’ – એક અભ્યાસ | ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

  14. Pingback: રાજકીય નેતા | ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

  15. હરીશ દવે (Harish Dave) સપ્ટેમ્બર 3, 2018 પર 8:32 એ એમ (am)

    ઉપરોક્ત બાબતે નેટ પર અને ઘણા બધા લેખોમાં ગૂંચવાડાભરી માહિતી છે. વડોદરાના રાજવી કુટુંબ તરફથી આવી ખોટી ફરતી માહિતી પર આટલા વર્ષોથી કોઈ જ પ્રતિભાવ નથી.
    ઓફિશિયલી, મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડ ત્રીજાના પ્રથમ મહારાણી ચિમનાબાઈ પહેલા; બીજાં મહારાણી ચિમનાબાઈ બીજા.
    પણ બંને મહારાણીઓના લગ્ન પહેલાનાં મૂળ નામો અંગે ઊલટસૂલટ માહિતી હોય છે. તે હજી પણ અસ્પષ્ટ છે.
    આધારભૂત લેખો પ્રમાણે પ્રથમ મહારાણી તાંજોરના રાજકુમારી લક્ષ્મીબાઈ. સોળ વર્ષનાં લક્ષ્મીબાઈનાં લગ્ન 1880માં સત્તર વર્ષના મહારાજા સયાજીરાવ સાથે થયા અને તેમને મહારાણી ચિમનાબાઈ નામ આપવામાં આવ્યું. કમનસીબે ચિમનાબાઈ (પહેલા) 1884માં મૃત્યુ પામ્યા.
    મહારાજાના બીજાં લગ્ન દેવાસ (મધ્યપ્રદેશ)નાં ગજરાબાઈ સાથે થયાં અને ગજરાબાઈને ચિમનાબાઈ બીજા તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા.
    મહારાજા સયાજીરાવના મહારાણી ચિમનાબાઈ પહેલાથી થયેલ સંતાનોમાંથી એક યુવરાજ ફતેહસિંહરાવ ગાયકવાડના પુત્ર પ્રતાપસિંહ ગાયકવાડ, જે 1939માં સયાજીરાવના સ્વર્ગવાસ પછી વડોદરાની ગાદી પર બેઠા.
    મહારાજા સયાજીરાવના મહારાણી ચિમનાબાઈ બીજાથી થયેલ સંતાનો પૈકી એક તે રાજકુમારી ઇંદિરા, જે આગળ ચાલીને કૂચબિહારના મહારાણી ઇંદિરાદેવી બન્યા. ઇંદિરાદેવીના પુત્રી તે ગાયત્રીદેવી- જયપુરના મહારાણી.
    બીજા શબ્દોમાં, સયાજીરાવના પુત્રીનાં પુત્રી (દોહિત્રી) તે જયપુરના મહારાણી ગાયત્રીદેવી.

  16. હરીશ દવે (Harish Dave) સપ્ટેમ્બર 3, 2018 પર 8:42 એ એમ (am)

    વાચકમિત્રો નોંધ લે કે મહારાણી ચિમનાબાઈ પહેલા ભર યુવાનવયમાં વીસેક વર્ષની ઉંમરે જ 1884 કે 1885 માં અવસાન પામ્યા.
    સયાજીરાવનાં બીજાં લગ્ન 28 ડિસેમ્બર, 1885 ના રોજ થયા હતા.

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s

%d bloggers like this: