ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

ગુજરાતનાં પનોતા સંતાનોનો પરિચય

કૌમુદી મુનશી, Kaumudi Munshi


વાંકાબોલી આ તારી વરણાગી વાંસળી
લાગે છે એવી અળખામણી !

ઝાંઝર અલકમલકથી આવ્યું રે,
મને વ્હાલાએ પગમાં પહેરાવ્યું રે,

ચોર્યાંસી ભાતનો સાથિયો રે માંડ્યો
કે લાલ રંગ ખૂટ્યો સાહેલડી જી રે

# તેમના વિશે વેબ સાઇટ

રચનાઓ સાંભળો ઃ ૧ ઃ ૨ ઃ

_____________________________________________________________________________________________

નામ

કૌમુદી મુનશી

ઉપનામ

ગુજરાતની કોકિલા

જન્મ

ઇ.સ. ૧૯૨૯માં વારાણસી (કાશી) ખાતે

કુટુમ્બ

  • પિતા – કુંવર નંદલાલ મુન્શી
  •  માતા – અનુબહેન મુન્શી
  • પતિ – નીનુ મજુમદાર (પ્રખ્યાત સંગીતકાર અને ગીતકાર)
  • પુત્ર – ઉદય મજુમદાર (પ્રખ્યાત ગાયક)

અભ્યાસ

  • 1950 – બનારસ હિંદુ વિશ્વવિદ્યાલયમાંથી હિન્દી સાહિત્ય અને સંગીત સાથે B.A.ની પદવી મેળવી
  • ‘ઠુમરીના રાણી’ કહેવાતા સિદ્ધેશ્વરી દેવી પાસે ઠુમરીની તાલીમ લીધી.
  • ઉસ્તાદ તાજ અહમદ ખાં પાસે ગઝલ ગાયકીની તાલીમ
  • પંડિત મનોહર બર્વે પાસે પણ તાલીમ લીધી.

જીવન ઝરમર

  • તેમનું મૂળ વતન વડનગર, પણ પેઢી તેમનો પરિવાર કાશીમાં સ્થાયી છે.
  • તેમનો પરિવાર કાશીમાં મોટા જમીનદાર. નાનપણથી જ ઘરમાં કલા અને સાહિત્યપ્રેરક વાતાવરણ.
  • હિન્દી, ઉર્દુ, વ્રજ ભાષા પર ઘણો સારો કાબુ.
  • સાક્ષરવર્ય શ્રી રમણલાલ દેસાઇ તેમના મામા થાય.
  • વારાણસીમાં સ્ત્રીઓના જાહેર કાર્યક્રમ પર સામાજીક પ્રતિબંધ હોવાને કારણે તેઓ ૧૯૫૧માં મુંબઇ આવ્યાં.
  • અવિનાશ વ્યાસે તેમને પ્રથમ તક આપી અને ‘અલી ઓ બજાર વચ્ચે બજાણિયો’ તથા ‘નવી તે વહુના હાથમાં રૂમાલ’ ગીતો દ્વારા તેમનું સુગમ સંગીત ક્ષેત્રે પદાર્પણ થયું.
  • સંગીતકાર નીનુ મજુમદાર સાથે ઇ.સ. ૧૯૫૪માં પ્રણય લગ્ન.
  • શુદ્ધ શાસ્ત્રીય સંગીત, ઉપ શાસ્ત્રીય સંગીત, સુગમ સંગીત, ભોજપુરી લોકગીતો, ઠુમરી, ગઝલ, દાદ્ર, કજરી વગેરે સંગીતના વિવિધ પ્રકારોમાં તેમણે નીપુણ્તા મેળવી છે.
  • સેંકડો પ્રાચીન બંદિશો તેમને કંઠસ્થ છે.
  • ઇ.સ. ૨૦૧૧ તેમની કલાનું ‘હ્રદયસ્થ અવિનાશ વ્યાસ પારિતોષિક’ દ્વારા સંન્માન કરવામાં આવ્યું.
  • તેઓ સંગીતને પવિત્ર માને છે. આથી જ પૈસા માટે ક્યારે પણ ગાયું નથી.
  • જ્હાનવી શ્રીંમાનકર અને ઉપજ્ઞા પંડ્યા તેમની શિષ્યાઓ છે.

સંદર્ભ

Advertisements

7 responses to “કૌમુદી મુનશી, Kaumudi Munshi

  1. rajshri મે 18, 2011 પર 12:58 એ એમ (am)

    gujarati sugam sangeet ane kaumudi munshi zanzar alakmalakthi smrutima samjanna diva pragatyani sathe kantthastha ane hridayastha che.sangeetpremi ugalo mara mate icon hata so vry happy for this post.thanx

  2. Pingback: અનુક્રમણિકા – ક « ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

  3. Pingback: કૌમુદી મુનશી | shraddhahospital's Blog

  4. Pingback: અનુક્રમણિકા – ક | ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

  5. Pingback: ‘ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય’ – એક અભ્યાસ | ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

  6. Pingback: સંગીતકાર/ ગાયક | ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

  7. Pingback: નારી પ્રતિભાઓ | ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s

%d bloggers like this: