ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

ગુજરાતનાં પનોતા સંતાનોનો પરિચય

મોહનલાલ મહેતા ‘સોપાન’, Mohanlal Mehta ‘Sopan’


નામ

મોહનલાલ તુલસીદાસ મહેતા

ઉપનામ

સોપાન

જન્મ

૧૪ ઑક્ટોબર ૧૯૧૦ ; ગામ – ચકમપર, મોરબી

અવસાન

૨૩ એપ્રિલ ૧૯૮૬

કુટુંબ

  • પિતા – તુલસીદાસ
  • માતા – શિવકુંવર
અભ્યાસ
  • છઠ્ઠા ધોરણ સુધી
વ્યવસાય
  • ૧૯૪૦ થી ૧૯૬૧ સુધી ‘જન્મભૂમી’ના તંત્રી
  • સુકાની, જીવનમાધુરી, અભિનવ ભારતી આદી સામાયિકોમાં પત્રકાર.
  • અખંડઆનંદના સંપાદક તરીકે તેનો ફેલાવો વધારવામાં ફાળો આપ્યો.
જીવનઝરમર
  • સાત વર્ષની ઉંમરે માતા ગુમાવ્યા અને દસ વર્ષની ઉંમરે પિતાને અંધાપો આવ્યો.
  • અભ્યાસ અધૂરો મૂકી પિતાની અનાજ-કરિયાણાની દુકાન સંભાળવી પડી.
  • અનહદ જ્ઞાનપીપાસાને કારણે વાંચન હંમેશા ચાલુ રાખ્યું.
  • ૧૯૩૦ના સત્યાગ્રહ આંદોલન વખતે ત્રણ વર્ષનો કારાવાસ. તે દરમિયાન અંગ્રેજી શીખ્યા, રાજકારણ અને અર્થકારણનો અભ્યાસ કર્યો.
  • આઝાદીની લડત વખતે શૌર્યગીતો રચી પ્રજામાં જાગૃતિ લાવ્યા. મેઘાણીએ તેમને યુદ્ધકવિનું બિરુદ આપ્યું.
રચનાઓ
  • નવલકથા – સંજીવની, પ્રાયશ્ચિત્ત (ભાગ ૧ અને ૨), મંગલમૂર્તિ, જાગતા રે’જો, વનવાસ, ફૂટેલા સુવર્ણપાત્રો, કન્યારત્ન (ભાગ ૧ અને ૨), ઉઘાડી આંખે (ભાગ ૧ અને ૨)
  • ટૂંકીવાર્તા – અંતરની વાતો, અંતરની વ્યથા, ઝાંઝવાનાં જળ, અખંડ જ્યોત, ત્રણ પગલાં, વિદાય
  • જીવનચરિત્ર – નેતાજી  ઃ  જીવન અને કાર્ય, પરમ પૂજ્ય બાપુ, ભિક્ષુ અખંડઆનંદ.
  • રાજકારણ, ચિંતન, પ્રવાસવર્ણનના વિસેક પુસ્તકો
સંદર્ભ
  • ગુજરાતી સાહિત્યનો ઇતિહાસ  ઃ  ગ્રંથ ૬

 

Advertisements

3 responses to “મોહનલાલ મહેતા ‘સોપાન’, Mohanlal Mehta ‘Sopan’

  1. Pingback: અનુક્રમણિકા – મ | ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

  2. Nirmal Pathak (@nirmalpathak) જાન્યુઆરી 13, 2014 પર 5:12 પી એમ(pm)

    નીચેની લિંક પ્રમાણે ‘સોપાન’ સાહેબનો જન્મ ૧૪ જાન્યુઆરીએ થયેલ છે. એમનો સાચો જન્મનો મહિનો કયો?
    http://www.gujaratisahityaparishad.com/prakashan/photo-gallery/sahitya-sarjako/Mohanlal-sopan-Mehta.html

  3. Pingback: સાહિત્યકારો- નવલકથાકાર | ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s

%d bloggers like this: