ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

ગુજરાતનાં પનોતા સંતાનોનો પરિચય

Category Archives: દિગ્દર્શક

અમૃત કેશવ નાયક, Amrut Keshav Nayak


Amrit Keshav Nayak_2
એક પરિચય

 

—————————————————

જન્મ

  • ૧૮૭૭, અમદાવાદ

અવસાન

  • ૨૯, જૂન-૧૯૦૬

અભ્યાસ

  • ચાર ધોરણ સુધી, બે ધોરણ ઉર્દૂમાં

Amrit Keshav Nayak_1

તેમના વિશે વિશેષ

  • ૧૮૮૮ – ૧૧ વર્ષની ઉમરે આલ્ફ્રેડ નાટક કમ્પનીમાં નટજીવનનો પ્રારંભ
  • ૧૫ વર્ષની ઉમરે ‘અલાઉદ્દીન’ નાટકનું દિગ્દર્શન અને ‘લયલા’ તરીકે અભિનય. તેમના કામથી પ્રભાવિત થઈ આલ્ફ્રેડ નાટક કમ્પનીના ડિરેક્ટરે તેમને આસિ. ડિરેક્ટરનો હોદ્દો આપ્યો.
  • શેકસ્પિયરનાં નાટકો ‘હેમ્લટ. અને ‘રોમિયો જુલિયેટ’ ને હિન્દી રંગમંચ પર ઉર્દૂ ભાષામાં ઉતારવાની પહેલ કરી.
  • ધંધાદારી રંગભૂમિના ગીતલેખક, સંગીત વિશારદ
  • કલકત્તાના ‘અમૃત બઝાર પત્રિકા’માં અંગ્રેજી રાજ્યની વિરૂદ્ધ લેખો પણ લખ્યા હતા.
  • પારસી રંગભૂમિના બહુ જ લોકપ્રિય કલાકાર.

રચનાઓ

  • નાટક – ભારત દુર્દશા
  • નવલકથા – એમ.એ. બનાકે ક્યું મેરી મિટ્ટી ખરાબ કી?, મરિયમ,
  • અધૂરાં પુસ્તકો– સંસ્કૃત અને ફારસી ભાષાનો પરસ્પર સંબંધ, નાદિરશાહ

સાભાર

  • ડો. કનક રાવળ
  • ગુજરાતી સાહિત્ય કોશ

 

Advertisements

જયંતિ પટેલ, JAYANTI PATEL



રેડિયો કલાકાર, નાટ્ય કલાકાર, નાટ્ય દિગ્દર્શક

બાળમિત્ર શ્રી. કનક રાવળનાં સંસ્મરણો
( ‘ગુર્જરી ડાયજેસ્ટ’માંથી )

– ‘ગુજરાત મિત્ર’માં તેમનો ઈન્ટરવ્યુ


jp

જન્મ 

  • ૨૪, મે-૧૯૨૪; અમદાવાદ
rangalo

પરિવાર જનો સાથે

કુટુમ્બ

  • માતા– જશીબેન ; પિતા – કાલીદાસ
  • પત્ની – શારદાબેન ( પ્રાથમિક શાળામાં  શિક્ષિકા અને નાટ્ય કળાકાર)
  • પુત્રીઓ– નિવેદિતા, વર્ષા; પુત્ર – નીલેશ

શિક્ષણ

  • ૧૯૪૮ – બી.એ.(ગુજરાત કોલેજ,  અમદાવાદ)
  • ૧૯૮૧– પી.એચ.ડી. ( નાટ્ય) – ભારતીય વિધ્યાભવન

ઉપનામ 

  • રંગલો

ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદમાં તેમનું વ્યાખ્યાન

This slideshow requires JavaScript.

તેમના વિશે વિશેષ

  • ૧૯૪૨– સ્વાતંત્ર્ય ચળવળમાં ગોળીબારમાં પગે ઘવાયા; અને બે વર્ષ પથારીવશ રહ્યા.
  • ૧૯૬૭ – પુલિત્ઝર ઈનામ વિજેતા નાટકનું ગુજરાતી રૂપાંતર કરવા માટે  જેીફ.કે. સ્કોલરશીપ હેઠળ ન્યુયોર્ક આવ્યા.
  • ૧૯૭૬ – ‘ ઓલ્ટર્નેટિવ થિયેટર’ સ્કોલરશીપ મળી.
  • ૧૯૮૨ – બ્રહ્માનંદ સરસ્વતી સ્વામીના મનરો – ન્યુયોર્ક ખાતેના આનંદ આશ્રમમાં જોડાયા.
  • શરૂઆતમાં એલિસબ્રિજ આરોગ્ય સમિતિમાં રંગમંડળની સ્થાપના,
  • નાટકના રૂપમાં ભવાઈને અદ્યતન સ્વરૂપ આપવા પ્રયોગો કર્યા.
  • ફિલ્મ ઉદ્યોગ ક્ષેત્રે પણ હાથ અજમાવી જોયો છે.
  • મિનરલ્સનો વેપાર
  • ‘અખંડ આનંદ’માં ‘રંગલાની રામલીલા’ શિર્ષક નીચે તેમના નાટક અંગેના લેખો છપાયા છે.

અન્ય શોખ 

  • વ્યંગચિત્રો બનાવવાનો

rangalorangalo1

રચનાઓ 

  • ભજવેલાં/ દિગ્દર્શન કરેલાં નાટકો – રંગીલો રાજા, આ મુંબાઈનો માળો, સરવાળે બાદબાકી, નેતા અભિનેતા, સપનાના સાથી, મારા અસત્યના પ્રયોગો, મસ્તરામ
  • પરિચય પુસ્તિકાઓ – ભવાઈ, કાર્ટૂનની કળા
  • નાટકો – સરવાળે બાદબાકી, રંગલાની રામલીલા, નેતા અભિનેતા, મારા અસત્યના પ્રયોગો,સુણ બે ગાફિલ બન્દા
  • ધાર્મિક – સાત પ્રાર્થનાઓ
  • વિવેચન– ગાંધી, ચેપ્લિન અને હું

સાભાર

  • ગુજરાતી સાહિત્યકોશ
  • ગુજરાત મિત્ર
  • શ્રી.ઉત્તમ ગજ્જર, શ્રીમતિ વર્ષા પટેલ, કનક રાવળ

કૃષ્ણકાન્ત, Krishnakant


krishnakant

આહા જિંદગીમાં લેખ 

– શ્રી. બીરેન કોઠારીના બ્લોગ પર

–  ૧  –  ;  –  ૨  – 

તેમની સાથે વાર્તાલાપ 

તેમની જીવનક્થા પર સ્વાગત વચન – શ્રી. રજનીકુમાર પંડ્યા

———————————————-

નામ

  • કૃષ્ણકાન્ત મગનલાલ ભૂખણવાળા

ઉપનામ

  • કે.કે.

જન્મ

  • ૧૫, સપ્ટેમ્બર -૧૯૨૨, હાવરા

શિક્ષણ

  • મેટ્રિક ( હાવરા)
  • મુંબાઈની ખાલસા કોલેજમાં વાયરલેસ અને ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિ.નો ડિપ્લોમા કોર્સ

કુટુમ્બ

  • માતા – પ્રેમિલા; પિતા – મગનલાલ
  • પત્ની – રેખા ( લગ્ન – ૧૯૪૪ ) ; પુત્રો – સુપ્રતિમ, સુશાંત; પુત્રીઓ – શિવાની, શિપ્રા

વ્યવસાય

  • નાટક, ફિલ્મ, ટીવી ક્ષેત્રે અભિનય/ દિગ્દર્શન

તેમના વિશે વિશેષ

  • સૂરતમાં રેડિયોના વેચાણ અને સર્વિસિંગના ધંધાથી કારકિર્દીની શરૂઆત( રેડિયો હોસ્પિટલ)
  • યુદ્ધના કારણે આયાત બંધ થતાં એ દુકાન બંધ કરી, મુંબાઈ ગયા અને ત્યાં શિકાગો રેડિયો અને ટેલિફોન કમ્પનીમાં જોડાયા.
  • સુરેન્દ્ર ચીમનલાલ દેસાઈ ( બુલબુલ) ફિલ્મ ડિરેક્ટરના એપ્રિન્ટિસ તરીકે ફિલ્મ લાઈનમાં પ્રવૃત્તિની શરૂઆત
  • ચારેક જ મહિના બાદ  બંગાળી ફિલ્મ ડિરેક્ટર નીતિન બોઝ સાથે જોડાયા અને ફિલ્મ લાઈનમાં તેમના એ ગુરૂ બની રહ્યા. ( બંગાળીનું જ્ઞાન કામે લાગ્યું.) કેમેરામેન તરીકે શરૂઆત
  • ‘પરાયા ધન’ માં પહેલી વાર નાની ભૂમિકામાં અભિનય.
  • પોતાનો ચહેરો હીરોને લાયક નથી; એ સ્વીકારીને ચરિત્ર અભિનેતાના રોલ કરવાનું પહેલેથી જ નક્કી કર્યું.
  • ૧૯૫૦ – ‘ મશાલ’ ફિલ્મમાં તેમણે કરેલો નાનો રોલ ખૂબ વખણાયો; અને ત્યારથી ચરિત્ર અભિનેતા તરીકે એમની કારકિર્દી શરૂ થઈ.
  • ૧૯૫૯ – ‘શ્રીમાન સત્યવાદી’માં સ્વતંત્ર રીતે દિગ્દર્શનનું કામ કરવા મળ્યું; પણ નિર્માતા સાથે ઝગડો થતાં, સ્ટેશનરીની દુકાનમાં બેઠા અને ચારેક વર્ષ નાની ભૂમિકાઓ સિવાય ફિલ્મ લાઈન છોડી.
  • ગુજરાતી નાટક ‘ સાસુજીની સવારી’ માં ડો. મંકોડી તરીકે ભૂમિકા કરી; અને તે ખુબ વખણાઈ.
  • પ્રવીણ જોશી દિગ્દર્શિત ’માણસ નામે કારાગાર’માં મહારાષ્ટ્ર સરકારનો એવોર્ડ મળ્યો.
  • સાત આઠ વર્ષના ફિલ્મ લાઈનના સન્યાસ પછી, આરાધના, દો રાસ્તે, હાથી મેરે સાથી વિ, ફિલ્મોમાં ચરિત્ર અભિનેતા તરીકે જામ્યા.
  • ૧૯૭૫ ‘ ડાકુરાણી ગંગા’ ના ડિરેક્ટર તરીકે.  એ ફિલ્મને ગુજરાત રાજ્યનો શ્રેષ્ઠ દિગ્દર્શનનો એવોર્ડ મળ્યો.
  • ૧૯૭૮ – યુવાન પુત્ર સુશાંતનું અકસ્માતમાં અવસાન
  • મુંબાઈની સેન્સર બોર્ડની કમિટીમાં અને ગુજરાત રાજ્યની ફિલ્મ એવોર્ડ કમિટીઓમાં પણ સેવાઓ આપી.
  • ૧૯૯૩ – મુંબાઈને અલવિદા કરી, સૂરતમાં સ્થાયી થયા.
  • ૨૦૦૦ – નાની દિકરી શિપ્રાનું કેન્સરના કારણે અવસાન
  • ૨૦૦૪ – પત્ની રેખાનું અવસાન 

krishnakant_1

રચના 

  • આત્મકથાત્મક પુસ્તક – ‘ ગુજરા હુઆ જમાના’ 

krishnakant_2

સાભાર

  • શ્રી. બીરેન કોઠારી
  • શ્રી, હરીશ રઘુવંશી
  • આહા જિંદગી – મે -૨૦૦૬
%d bloggers like this: