ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

ગુજરાતનાં પનોતા સંતાનોનો પરિચય

Category Archives: કવિ

જુગતરામ દવે, Jugatram Dave


jd1વેડછીનો વડલો

બૂડ્યો પંડિત પુષ્પિત ભાષા;
અલંકાર, ઝડ ઝમ્મક, પ્રાસા

તેમની એક રચના –  ‘ભાઈને હાથે માર’

એનું જીવનકાર્ય અખંડ તપો
અમ વચ્ચે બાપુ અમર રહો !

અંતરપટ આ અદીઠ,
અરેરે ! આડું અંતરપટ આ અદીઠ !

ગુજરાતના જુ.કાકા –  મીરાં ભટ્ટ

ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદની વેબ સાઈટ પર

વિકિપિડિયા પર

શ્રી જુગતરામ દવે આશ્રમશાળા યોજના – ગુજરાત સરકાર

———————————————-

જન્મ

  • ૧, સપ્ટેમ્બર – ૧૮૮૮, લખતર, જિ- સુરેન્દ્રનગર

અવસાન

  • ૧૪, માર્ચ – ૧૯૮૫, ગાંધી આશ્રમ, વેડછી

કુટુમ્બ

  • માતા – ? , પિતા – ચીમનલાલ
  • અપરિણિત

શિક્ષણ

  • પ્રાથમિક/ માધ્યમિક – વઢવાણ, ધ્રાંગધ્રા, મુંબાઈ

વ્યવસાય

  • શિક્ષણ, પત્રકારત્વ, લોકસેવા

તેમના વિશે વિશેષ

  • નોન મેટ્રિક પણ સાહિત્ય/ શિક્ષણ/ સેવા માં અદભૂત પ્રદાન
  • ૧૯૧૭ – મુંબાઈમાં ‘વીસમી સદી’ માં નોકરી
  • એક વર્ષ સયાજીપુરામાં ગ્રામસેવા
  • ? – કાકાસાહેબ કાલેલકર અને સ્વામી આનંદના સંસર્ગથી ગાંધી આશ્રમમાં શિક્ષણ કાર્ય
  • ૧૯૧૯-૧૯૨૩  નવજીવનમાં સેવા
  • ૧૯૨૭ – બારડોલી સત્યાગ્રહમાં સક્રીય ભાગ
  • ૧૯૨૮થી – વેડછી (જિ,સુરત) ખાતે અદિવાસીઓની અને  ગ્રામ સેવા
  • વિભિન્ન સત્યાગ્રહોમાં નવ વર્ષ જેલમાં ગાળ્યા.
  • ૧૯૭૧-૭૮ ‘વટ વૃક્ષ’ માસિકનું સંચાલન

jd2

રચનાઓ

  • કવિતા – કૌશિકાખ્યાન( મહાભારતની એક કથા પરથી) , ગીતાગીતમંજરી, ગ્રામ ભજનમંડળી, ઈશ ઉપનિષદ, ગુરૂદેવનાં ગીતો
  • નાટિકાઓ – આંધળાનું ગાડું, પ્રહ્લાદ નાટક અને સહનવીરનાં ગીતો, ખેડૂતનો શિકારી અને મધ્યમસરની ચાલ
  • નિબંધ – આત્મરચના અથવા આશ્રમી કેળવણી,
  • જીવન ચરિત્ર –  ગાંધીજી (બાળકો માટે – ગુજરાતી, હિન્દી અને  અંગ્રેજીમાં), ખાદી ભક્ત ચુનીભાઈ
  • આત્મકથા – મારી જીવન કથા
  • બાળસાહિત્ય – ગાલ્લી મારી ઘરરર… જાય, ચાલણગાડી, ચણીબોર, પંખીડાં, રાયણ

સાભાર 

  • ગુજરાતી સાહિત્યકોશ
Advertisements

દીપક બારડોલીકર, Dipak Bardolikar


dipak1ત્રણ દેશના ગુજરાતી કવિ

હજી પણ રોશની છે આ નગરમાં
હજી પણ આપનો દીપક બળે છે.

વો દૂસરોંકે દિયેસે ઉજાલે લેકે જી ગયા,
યે ખુદ દીપક બનકે દૂસરોંકો ઉજાલે દે ગયા.

આવ્યો પગલાં સૂંઘતો પરદેશમાં
યાદનો એક કાફલો પરદેશમાં
છે હજી ખ્યાલોમાં કોઇનું લલાટ
છે હજી એક ચાંદલો પરદેશમાં

ગુજરાત, ઓ લીલીછમ ગુજરાત
સુખચેન તણી સંપત ગુજરાત

ઢબૂક્યાં ઢોલ ચોરે, અમે ગુલમોર પીધો
ખુશીથી ખોબે ખોબે, અમે ગુલમોર પીધો

‘બઝ્મે વફા’ પર તેમનો મૂળ પરિચય

ઓપિનિયન પર એક સરસ લેખ 

dipak


deepak-bardolikar

મૂળ નામ

  • મુસાજી ઈસપજી હાફેસજી

જન્મ

  • ૧૯૨૫, બારડોલી

કુટુમ્બ

  • માતા– ?, પિતા -ઈસપજી
  • પત્ની -? , સંતાન – ?

અભ્યાસ

  • ?

વ્યવસાય

  • પાકિસ્તાન અને ઇન્ગ્લેન્ડમાં પત્રકાર

૯૦ મા વર્ષે પ્રવેશ ટાણે લન્ડનમાં તેમના સન્માન સમારોહનો અહેવાલ

dipak2

આ ચિત્ર પર ક્લિક કરો

તેમના વિશે વિશેષ

  • અભ્યાસ દરમિયાન વ્યાયામ વીર અને ચિત્રકાર બનવાના પ્રયાસો
  • આઝાદી આંદોલનમાં ભાગ લીધો હતો. પહેલાં કોન્ગ્રેસ સેવા દળ અને પછી મુસ્લિમ લીગ નેશનલ ગાર્ડ્સ માં
  • 1948 – ગાઁધીજીની હત્યા પ્રસંગે મુઁબઈ ઈલાકાના મુસ્લિમ લીગ નેશનલ ગારડસના અધિકારીઓની ગિરફતારી થતાઁ જેલવાસ ભોગવ્યો
  • સાત વર્ષ પાકિસ્તાનમાં વિદ્યાદાન કરી બારડોલી પાછા આવ્યા.
  • ૧૯૬૧ – અદાલતના ચુકાદાના કારણે દેશ નિકાલ થતાં પાછા પાકિસ્તાન ગયા. ઘણા વર્ષો સુધી ‘ડોન’ અખબારમાં પત્રકારિત્વ
  • ૧૯૭૭ – પત્રકારત્વની આઝાદી ખાતર પાકિસ્તાનમાં જેલવાસ
  • () – વોલસોલ – ઇન્ગ્લેન્ડ ખાતે નિવાસ

dipak3

રચનાઓ

  • પરિવેશ, આબેકવસર, વાટના દીવા, સુન્ની વહોરા, મેઘ ધનુષ ૧,૨ , મોસમ, સિરાતે હરમ, ગુલમહોરના ઘુંટ, -કુલિયાતે દીપક, વિદેશી ગઝલો,
  • સંપાદનો – સ્મ્રુતિકા,વાછટ, કયામત કરીબ હશે ત્યારે, અંદાઝે બયાં ઔર, શાંતિ સલમતીનો ધર્મ ઇસ્લામ, વહોરા મહાજનો, નેકી તારાં નવલખ રૂપ, દુઆનો દીવો બળતો રાખો, સોનેરી ધૂળ, હવાના પગલાં
  • નવલકથાઓ – ૨ (?)

સાભાર

  • શ્રી. પી.કે.દાવડા, શ્રી. વલીભાઈ મુસા, શ્રી મહમ્મદ અલી ભેડૂ ( વફા )
  • લન્ડનની ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી

 

લાભશંકર ઠાકર, labhshankar thaker


la_tha-જલભીંજેલી
જોબનવંતી
લથબથ ધરતી
અંગઅંગથી
ટપકે છે કૈં
રૂપ મનોહર!

-મારા કોઈ ભાષિક કથનમાં
એક વાર પણ મેં મને જોયો નથી,
પ્રચંડ જુઠ્ઠાણાં મારાં છે
પણ રે તેમાંય  હું નથી.

-લઘરા તારા કાન મહીં એક મરી ગયું છે મચ્છર
એ મચ્છરની પાંખો ફફડે
શબ્દો તારા થરથર થથરે
ફફડાટોની કરે કવિતા
કકળાટોની કરે કવિતા
પડતા પર્વતનો ભય તારા ભાવજગત પર ઝૂમે
કવિવર નથી થયો તું રે
શીદને ગુમાનમાં ઘૂમે?

તેમની એકાંકીઓ વિશે

તેમની રચનાઓ

કવિતાકોશ પર એક અછાંદસ

વૃક્ષ – એકાંકી

એક સરસ અંજલિ

ચિત્રલેખા પર અંજલિ

મુંબાઈ સમાચારમાં અંજલિ

વિકિપિડિયા પર

ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદની વેબ સાઈટ પર

________________________________

ઉપનામ

  • લઘરો, પુનર્વસુ

જન્મ 

  • જાન્યુઆરી 14, 1935,  સેડલા (સુરેન્દ્રનગર)

અવસાન

  • ૬, જાન્યુઆરી- ૨૦૧૬, અમદાવાદ

કુટુમ્બ

  • માતા –  ? ;  પિતા –     ?

અભ્યાસ

  • એમ. એ., ડી. એસ. એ. સી.

વ્યવસાય

  • આયુર્વેદિક ચિકિત્સક

જીવન ઝરમર

  • સાતેક વર્ષ અમદાવાદ શહેરની વિવિધ કોલેજોમાં અધ્યાપક તરીકે રહ્યા હતા
  • અમદાવાદમાં ચિકિત્સા તથા લેખન પ્રવૃત્તિ
  • ‘રે’ મઠ ના સભ્ય

la_tha_chitralekha

રચનાઓ

  • કવિતા –  વહી જતી પાછળ રમ્ય=ઘોષા, માણસની વાત, મારે નામને દરવાજે, બૂમ કાગળમાં કોરા, પ્રવાહણ, લઘરો, કાલગ્રંથિ, ટોળા અવાજ ઘોંઘાટ વિ.
  • નવલકથા – અકસ્માત, કોણ?, પીવરી, લીલા સાગર, હાસ્યાયન, ચંપકચાલીસા, અનાપસનાપ વિ.
  • નિબંધો – એક મિનિટ, ક્ષણ-તત્ક્ષણ, સૂરજ ઊગ્યો કેવડિયાની ફણસે વિ.

સન્માન 

  • વિશેષ રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક
  • ચંદ્રક

સાભાર

  • કર્તા-કૃતિ પરિચય
  • મૃગેશ શાહ
  • ગુજરાતી સાહિત્ય સંગમ
  • બકુલ ટેલર – મુંબાઈ સમાચાર

આદમ ટંકારવી, Adam Tankaravi


————————————————–

તેમની વેબ સાઈટ

આ ચિત્ર પર ક્લિક કરો.

આ ચિત્ર પર ક્લિક કરો.

સમ્પર્ક

  • 200 Halliwell road, Bolton Lancashire, BL1 3QJ –  U.K.

મૂળ નામ

  • આદમભાઈ મુસાભાઈ પટેલ ( ઘોડીવાળા)

જન્મ

  • ૨૭, સપ્ટેમ્બર, ટંકારિયા, ભરૂચ જિ.

કુટુમ્બ

  • માતા – આયેશા , પિતા – મુસા ભાઈ
  • પત્ની – , સંતાનો

અભ્યાસ

  • મેટ્રિક સુધી – ગામમાંથી
  • બી.એ. – જયહિંદ કોલેજ, મુંબાઈ
  • એમ.એ. – એમ.ટી.બી. કોલેજ, સુરત
  • બી.એડ/ એમ.એડ./ પી.એચ.ડી. – ્સરદાર પટેલ યુનિ. – વલ્લભ વિદ્યાનગર

વ્યવસાય

  • સુરત અને વલ્લભ વિદ્યાનગરમાં શિક્ષણ ક્ષેત્રે
  • યુ.કે.માં શિક્ષણ ક્ષેત્રે

તેમના વિશે વિશેષ

  • ૧૯૮૧ – યુ.કે,.ની લેન્કેસ્ટર યુનિ.માંથી ભાષાશાસ્ત્રમાં સ્નાતક – બ્રિટિશ કાઉન્સિલની સ્કોલરશીપ
  • ૧૯૯૧ સુધી ટંકારિયા હાઈસ્કૂલમાં શિક્ષક અને એમ.એમ.પટેલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ’માં અંગ્રેજીના અધ્યાપક
  • ૧૯૯૧ – યુ.કે.માં સ્થળાંતર
  • ૧૯૯૧ – ૧૯૯૮ – બોલ્ટન મુસ્લિમ કન્યા શાળામાં શિક્ષક
  • બોલ્ટન અને પ્રેસ્ટનની કોલેજોમાં અંગ્રેજીના ખંડ સમયના વ્યાખ્યાતા
  • ૧૯૯૮ -૨૦૦૧ બ્લેકબર્ન મુસ્લિમ કન્યાશાળામાં મુખ્ય શિક્ષક
  • ૨૦૦૧ -નિવૃત્તિ
  • હાલમાં અંગ્રેજ કવયિત્રી જુલી બોડન સાથે ‘સમકાલીન અંગ્રેજી કવિતા’ અંગેના પ્રોજેક્ટમાં કાર્યરત
  • દેશ વિદેશમાં અનેક મુશાયરાઓમાં ભાગ લીધો છે.
  • ગુજરાતી કવિતાઓનું અંગ્રેજીમાં રૂપાંતર –
  • સાદું જીવન અને ભારતીય અને સૂફી જીવન દર્શનમાં પૂર્ણ આસ્થા
આ ચિત્ર પર ક્લિક કરો

આ ચિત્ર પર ક્લિક કરો

AT4

રચનાઓ

  • કવિતા – સંબંધ, નખશિશ, આદમ ટંકારવીની ગઝલો
  • અંગ્રેજીમાં રૂપાંતર – ‘Aroma’ – શ્રી. અહમદ ગુલની કવિતાઓ
  • સંશોધન – ગુજરાતી ગઝલ, આદમ કદ અરિસામાં
  • શિક્ષણ – બ્રિટિશ યુનિ.માં એક વર્ષ, સાહિત્યનું અધ્યાપન
  • જીવન ચરિત્ર – એચ. એમ.પટેલ
  • પ્રવાસ  વર્ણન – અમેરિકા રંગ ડોલરિયો

સન્માન

  • ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમીનો ‘જયંત પાઠક પુરસ્કાર
  • ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદનું ‘દિલીપ મહેતા’ ગઝલ પારિતોષિક
  • INT નો એવોર્ડ

સાભાર

  • શ્રી. વિનોદ પટેલ

ધ્રુવ ભટ્ટ, Dhruv Bhatt


Dhruv_Bhatt

– ‘આ મહેર કરી છે મહારાજે મોટુ મન રાખી,
ખોલી દો ઘુંઘટપટ વરસ્યા વરને ઝીલો.’

–   આપણને થાય એવું વાદળને થાય એવું ઝરણાને થાય એવું ઘાસને
આવી ઘટનામાં જે ડુંગરને થાય, થાય નેવેથી દડદડતા ગામને
તમને યે થાય ચાલ ટહુકો થઇ જાઉં અને ઝાડ તળે ગહેકું રે પાનમાં
ક્યાંક ચોમાસું ગાજે છે રાનમાં…

અહીં આખું વાંચો અને સાંભળો

એક પા લહેરે દરિયોદ્બઆણીકોર મધુરી ધરતી ફોર્યે જાય છેડાલગ.

અહીં આખી રચના અને રસદર્શન વાંચો

સાહિત્ય અકાદમી દ્વારા સરસ પરિચય

વિકિપિડિયા પર

– સુપ્રિયાનો જીવનમંત્ર છે
‘ હું બ્રહ્મ છું, તું પણ તે જ છે અને સર્વ જગત બ્રહ્મ છે.’

‘હીન શાસકો, પરદેશી હુમલાખોરો, અયોગ્ય ધર્મગુરુઓ વચ્ચે પણ પોતાના અસ્તિત્વ તેમજ અસ્મિતાને જેવા ને તેવા ટકાવી રાખનારી આ પ્રજાની પાસે એવો તો કયો જાદુ છે? ‘

(તત્વમસિ માંથી અવતરણ)

– તેમનાં કાવ્યો   –  ૧ –    ;   –  ૨  – 

તેમનાં પુસ્તકો 

‘તત્વમસિ’ નો પરિચય

‘ તિમીરપંથી’ વિશે

‘કર્ણલોક’ વિશે

તેમની અને ઘણા બધા લેખકોની ઈ-બુક  અહીં……

સાહિત્ય અકાદમી દ્વારા તેમનો પરિચય 

—————————————————

જન્મ તારીખ

  • ૮, મે- ૧૯૪૭, નિંગાળા, જિ. ભાવનગર

Dhruv_Bhatt_2

કુટુમ્બ

  • માતા – હરિસૂતા;  પિતા – પ્રબોધરાય
  • પત્ની – દિવ્યા ; પુત્ર – દેવવ્રત;  પુત્રી –  શિવાની

શિક્ષણ

  • એસ. વ્હાય, બી.કોમ, …… કોલેજ

વ્યવસાય

  • એન્જિ. ઉદ્યોગમાં સેક્શન મેનેજર ( નિવૃત્ત)
  • હાલમાં વિવિધ શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિ, સંશોધન અને સર્જનાત્મક લખાણ

Dhruv_Bhatt_1

બાળક ધ્રુવ

તેમના વિશે વિશેષ

  • તેમની નવલકથાઓ ‘સમુદ્રાન્તિકે’, ‘તત્વમસિ’ અને ‘અત્રપિ’ ના વિવિધ ભાષાઓમાં અનુવાદ થયા છે અને તેમને વિવિધ એવોર્ડ મળ્યા છે. કવિતા સંગ્રહ ‘ગાય તેનાં ગીત’ને ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદનો એવોર્ડ મળ્યો છે.

શોખ/ હોબી

  • અજાણ્યા કુટુમ્બો સાથે વસવાટ
  • લેખન – કવિતા, વાર્તા, નાટક
  • રખડપટ્ટી
  • શાળાના બાળકો સાથે સંવાદ/ ગોષ્ટિ
અ ચિત્ર પર 'ક્લિક' કરો

અ ચિત્ર પર ‘ક્લિક’ કરો

રચનાઓ

  • નવલકથા – ખોવાયેલું નગર, અગ્નિકન્યા, સમુદ્રાન્તિકે, તત્વમસિ,તિમીરપંથી,  અત્રપિ, કર્મલોક, અકૂપાર, લવલી પાન હાઉસ
  • કવિતા – શ્રુવન્તુ ( ઓડિયો કેસેટ પણ ), ગાય તેનાં ગીત,

રમણભાઈ પટેલ, RamanbhaI Patel


ઔષધ નિર્માણ ક્ષેત્રના શિરોમણિ.

તેમનો વિગતવાર પરિચય અંગ્રેજીમાં વાંચો.

તેમની કેટલીક રચનાઓ.


નામ

  • રમણભાઈ બી. પટેલ

જન્મ

  • ૧૯, ઑગસ્ટ, ૧૯૨૫. ગામ: કઠોર, તા: કામરેજ, જિ: સુરત, ગુજરાત.

મૃત્યુ

  • ૧૯, સપ્ટેમ્બર, ૨૦૦૧.

કુટુંબ

અભ્યાસ

  • રસાયણ શાસ્ત્રનો અભ્યાસ, એલ. એમ. કોલેજ ઑફ ફાર્મસી, અમદાવાદ.

વ્યવસાય

  • અધ્યાપક, એલ. એમ. કોલેજ ઑફ ફાર્મસી, અમદાવાદ.
  • ૧૯૫૨ – ‘કેડિલા’ના સ્થાપક અને માલિક.

તેમનાં વિષે વિશેષ

  • ઔષધ વિજ્ઞાન ક્ષેત્રે વિવિધ સંશોધનો.
  • ગુજરાતમાં ઔષધ વિજ્ઞાનના શિક્ષણ માટે બહુમૂલ્ય ફાળો આપ્યો.
  • ૧૯૮૮-૯૦ દરમિયાન ઈન્ડિયન ફાર્માસ્યુટીકલ એસોશિએસનનાં રાષ્ટ્રીય પ્રમુખ.
  • તેમનાં ૧૮૦ કાવ્યોનો કાવ્ય સંગ્રહ “પ્રતીતિ” પ્રકાશિત થયો છે.
  • ગુજરાતી ગીતોના સંગીત સંગ્રહ “હસ્તાક્ષર” માં તેમનાં કેટલાંક ગીતો સ્વર બદ્ધ થયાં.

સન્માન

  • ૧૯૭૩ – રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા ‘ઈમ્પોર્ટ સબસ્ટીટ્યુશન’ પુરસ્કાર.
  • ૧૯૮૭ – પ્રો. એમ. એલ. શ્રોફ મેમોરિયલ રાષ્ટ્રિય પુરસ્કાર.
  • ૧૯૯૧ – ધી ગ્લોરી ઑફ ઈન્ડિયા પુરસ્કાર, વૉશિન્ગટન, અમેરિકા.
  • ૧૯૯૨ – ગ્રાહક સુરક્ષા પુરસ્કાર.
  • ૧૯૯૩ – આચાર્ય પ્રફુલ્લ ચંદ્ર રાય મેમોરિયલ ગોલ્ડ મેડલ.
  • ૧૯૯૪ – ધી એમિનન્ટ ફાર્માસીસ્ટ પુરસ્કાર.
  • ૨૦૦૦ – ગુજરાત બિઝનેસમેન ઑફ યર પુરસ્કાર.

દિનેશ પાઠક, Dinesh Pathak


Dinesh Pathak

પ્રેરક સૂત્ર (સ્વરચિત)

” તમારું મનન એજ મારું કવન હો,
તમારી મુરતને નીરખતાં નયન હો! ”

મોત છોને આવતું, કદમ કદમ બઢાવતું;
ને જીંદગીના દંબદંબ, શ્વાસને રૂંધાવતું;
ભલે મળે. . .
દુઃખ દર્દ કેરો, એક કાંગરોયે તૂટશે;
તો માનશું કે જીંદગીમાં, મોત તો મરી ગયું.

( ૧૩ વર્ષની ઉમરે લખેલ પહેલું ગીત)

સ્વ-પરિચય – તેમના બ્લોગ પર 

મળવા જેવા માણસ – શ્રી. પી.કે.દાવડાનો સરસ લેખ

તેમનો બ્લોગ …….’તમારું મનન એજ મારું કવન હો

સંગીત સંગ્રહ (Music Album)

અહીંથી તેમની ઈ-બુક ડાઉનલોડ કરો
______________________________________________________

સંપર્ક

  • ૩, બિલ્ડકોન સ્કવેર, કલ્પવૃક્ષ કોમ્પલેક્ષની પાછળ, ગોત્રી રોડ, વડોદરા – ૩૯૦૦૨૩
  • ૯૧-૨૬૫-૨૩૫૩૨૯૮
  • dineshpathak@yahoo.com,

નામ

  •  દિનેશચંદ્ર દલસુખરામ પાઠક.

જન્મ

  • ૫ જુન – ૧૯૪૫;  લાછરસ, જિ. નર્મદા, ગુજરાત.

અભ્યાસ

  • ૧૯૬૮ –  બી.આર્ક (B.Arch), મ. સ. યુનિવર્સિટી ઓફ બરોડા, વડોદરા

કુટુંબ

Dinesh_Pathak_2

તેમને અહીં સાંભળો

તેમના વિશે વિશેષ

  •  ૧૨ વર્ષની ઉંમરે ગામ અને માતા-પિતાને છોડી ધંધુકા (૧૯૫૭) અને વડોદરા (૧૯૫૮) અભ્યાસ
  •  ૧૩ વર્ષની ઉંમરે ગીતો લખવાનો શોખ જન્મ્યો અને શરૂઆત જ ‘મોત‘ પર લખેલા કાવ્ય, “મોત છોને આવતું, ક્દમ ક્દમ બઢાવતું” થી થઈ.
  • કારકિર્દીની શરૂઆતમાં કેટલાંક જાણીતા આર્કિટેકટ્સને ત્યાં કામ કરવાનો મોકો મળ્યો. ત્યારબાદ વડોદરા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં આર્કિટેક્ટ અને મ.સ. યુનિવર્સિટીના આર્કિટેક્ચર વિભાગમાં પ્રાધ્યાપક તરીકે સેવા આપી.
  • ૧૯૭૨-૭૩ -ફરીથી ગીતો લખવાની શરૂઆત. લગભગ ૬૦૦ જેટલાં ગીતો લખ્યા.
  • પૂ. પાંડુરંગ આઠવલે પ્રેરિત ‘સ્વાધ્યાય’ પ્રવૃત્તિમાં જોડાયા બાદ ભારતના ૨૦૦ જેટલા ગામડાંઓ અને શહેરોમાં પ્રવચનો દ્વારા ઘર્મ અને સંસ્કૃતિના પ્રસરણનું યોગદાન
  • જાણીતાં ગાયકો સુરેશ વાડકર, મનહર ઉધાસ અને અનુરાધા પૌડવાલે તેમનાં ગીતોને સ્વર આપ્યો છે.
  • National Assocition of Student of Architecture (NASA)ના વાર્ષિક મિલનોમાં વિદ્યાર્થીઓ સાથે ભારતની વિવિધ વિશ્વવિદ્યાલયોમાં જઈને મ.સ. યુનિવર્સિટી માટે પારિતોષકો જીત્યા છે.
  • સ્વાસ્થ્ય કારણોસર ૨૦૦૩ માં સ્વાધ્યાય પ્રવૃત્તિ છોડ્યા બાદ હાલમાં મુખ્યત્વે વડોદરામાં લાયન્સ ક્લબ, રોટરી ક્લબ, સિનીયર સિટિઝન્સ ગ્રુપ, સાંઈ પરિવાર, અવધૂત પરિવાર, દિવ્ય જીવન સંઘ તથા અન્ય સંગઠનો દ્વારા પ્રવચનો ગોઠવાય છે.
  • કાશી ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ, વડોદરા દ્વારા એક સંગીત સંગ્રહ

રચનાઓ 

  • ધાર્મિક –  ષોડશ સંસ્કાર, શ્રી કૃષ્ણ માધુર્ય, શિવ દર્શન, सत्यं परं धीमहि।,  પ્રભુ લીધો મેં પંથ તારો,  વંદના તુજને હજો
  • પ્રેરણાત્મક – દ્રષ્ટાંત ગીતા ભાગ ૧ , ૨, ગીતા નિર્ઝરી
  • અન્ય – શુભ વિવાહ,  ધરતીના દેવ

અખો


akho_1.jpg– “એક મૂરખને એવી ટેવ, પત્થર એટલા પૂજે દેવ.”

– “અંધ સસરો ને શણગટ વહુ, કથા સુણવા ચાલ્યું સૌ.”

– ઓછું પાત્ર ને અદકું ભણ્યો; વઢકણી વહુએ દીકરો જણ્યો

મારકણો સાંઢ ચોમાસું માલ્યો; કરડકણો કૂતરો હડકવા હાલ્યો

મર્કટ ને વળી મદિરા પીએ; અખા એથી સૌ કોઈ બીએ

– અખાના છપ્પા

વિકિપિડિયા ઉપર

– ‘ વાચનયાત્રા’ ઉપર   ભાગ -૧ ;  ભાગ -૨ 

જીવન ઝલક –      ભાગ –  ૧ ;      ભાગ –  ૨

———————————————————

 નામ

  • અખો સોની

જન્મ

  • આશરે – 1600   ; જેતલપુર – અમદાવાદ  જિ.

અવસાન

  • આશરે – 1655 – અમદાવાદ

કુટુમ્બ

  • પિતા – રહીયાદાસ

વ્યવસાય

  • સોનીકામ

જીવન ઝરમર

  • બહેને સોનાની બાબતમાં અવિશ્વાસ પ્રગટ કરતાં જીવનમાં પરિવર્તન,
  • ‘અખા’ ના ચાબખા જેવા છપ્પા તેની વિશેષતા
  • ગુજરાતી ઉપરાંત હિંદી અને વ્રજભાષામાં રચનાઓ
  •  ખાડિયાની દેસાઇની પોળનું એક મકાન “અખાના ઓરડા” તરીકે ઓળખાય છે.

મુખ્ય રચનાઓ

  • ધાર્મિક– અખેગીતા, કૈવલ્યગીતા, સાખીઓ, કૃષ્ણ ઉધ્ધવ સંવાદ, પંચીકરણ, અનુભવ બિંદુ, ગુરૂ- શિષ્ય સંવાદ ,
  • સમાજ સુધાર – સામ્પ્રત સમાજ અને ધાર્મિક દંભ પર ચાબખા મારતા 750 જેટલા છપ્પા

સાભાર

  • ’આપણા પ્રતિનિધિ સારસ્વતો’ – રમેશ મ. શુકલ – પ્રવીણ પુસ્તક ભંડાર
  • ચિત્ર – સ્વ. રવિશંકર રાવળ

ગુલામ મોહમ્મદ શેખ, Gulam Mohommad Shaikh


“બુધસભામાં અધિકારથી ઘુસેલા માણસ” – રાધેશ્યામ શર્મા

– જેસલમેર

મરુસ્થલે મોતીમઢ્યું આ નગર,
એને ટોડલે મોર અને ભીંતે ફરે હાથી,
ઝરૂખે ઝરૂખે પથ્થરનું હીરભરત.
બારીએ બારીએ બુઠ્ઠી તરવારોના તોરણ.
સાંજના અજવાળે ભીંતો નારંગી ચૂંદડીની જેમ ફરફરે,
બારણે લોઢાના કડે
આઠ પેઢીના હાથનો ઘસરકો.

– પત્નીને સ્ટેશન પર વિદાય આપતી વેળા…

દરેક વિદાય વખતે
વળાવનાર વ્યક્તિનો કોઈ અંશ
ગાડી સાથે અચૂક ચાલી નીકળે છે.)
પાછો ફર્યો
ત્યારે કોરા પરબીડિયા જેવું ઘર
મને વીંટળાઈ વળ્યું.

–  વિકિપિડિયા પર

– તેમની કવિતાઓ ‘લય સ્તરો’ પર

– પરિચય   –   ૧   –      ;    –    ૨   – 

– ‘ઈન્ડિયા ટુડે’ પર

# પરિચય :     –  1  –    :     –  2  –

________________________________________________________

સમ્પર્ક     – નિહારિકા, યુનિવર્સિટી હેલ્થ સેંટર પાછળ, પ્રતાપગંજ, વડોદરા – 390001.

જન્મ

  • 16 ફેબ્રુઆરી, 1937; વઢવાણ ; સુરેન્દ્રનગર

કુટુમ્બ

  • માતા – લાડુબહેન, પિતા – તાજ મોહમ્મદ
  • પત્ની –નીલિમા ( લગ્ન –1970) ; સંતાન – એક પુત્ર, એક પુત્રી

અભ્યાસ

  • 1959 – બી.એ (ફાઇન આર્ટ્સ) – વડોદરાની મ. સ. યુનિવર્સિટી
  • 1961– એમ. એ. (ફાઇન આર્ટ્સ) –  “”   “”  “”
  • 1966 – એ. આર. સી. એ. – રોયલ સ્કૂલ ઓફ આર્ટ્સ , લંડન

વ્યવસાય

  • 1960 થી  –  મ.સ.યુનિ. માં ફાઈન આર્ટસમાં અધ્યાપન
  • ચિત્રકળા વિભાગના અધ્યક્ષ

                                   ghulam_mohommad.jpg

જીવન ઝરમર

  • અબ્યાસકાળમાં યુરોપમાં ભ્રમણ
  • ચિત્રકલાના અભ્યાસ સાથે સાહિત્ય સર્જન
  • દેશ-વિદેશમાં ચિત્રપ્રદર્શનો યોજાયાં છે.
  • કાવ્ય – મુક્ત ગદ્યમાં વિશેષ રુચિ.
  • પ્રથમ કૃતિ ‘બાળક’ મેગેઝિનમાં પ્રકાશિત. તે પછી ‘રમકડું’, ‘ચાંદની’, ‘કુમાર’ આદિ સામયિકોમાં કૃતિઓ છપાઈ.
  • ૧૯૬૦-૬૩; ૧૯૬૭-૧૯૮૧- એમ.એસ. યુનિ.; વડોદરામાં ચિત્રકળાના પ્રોફેસર
  • ૧૯૮૭,૨૦૦૩ – શિકાગોની કળા સંસ્થામાં વિઝિટિંગ કલાકાર
  • ૧૯૬૦ – મુંબાઈમાં પહેલું અંગત ચિત્ર પ્રદર્શન
  • ઉમ્બરટાઈડ, ઈટલીની સિવિતેલા રેનેરી સેન્ટર, પેન્સિલ્વાનિયા યુનિ. અને મોન્ટેલ્વો યુનિ. કેલિફોર્નિયામાં વિઝિટિંગ આર્ટિસ્ટ
  • મોડર્ન આર્ટ નેશનલ ગેલરી, દિલ્હી; વિક્ટોરિયા અને આલ્બર્ટ મ્યુઝિયમ, લન્ડન અને પીબડી એસેક્સ મ્યુઝિયમ, સેલમ( યુ.એસ.) માં તેમની કલાકૃતિઓ પ્રદર્શિત છે.
  • અનેક કલા પ્રદર્શનોમાં તેમની કૃતિઓ પ્રદર્શિત થઈ છે.
  • અરબ સુફિવાદનો અભ્યાસ અને કળામાં એનો ઉપયોગ
  • ‘મપ્પા મુન્ડી’ – નકશા દોરવાની મધ્યકાલીન યુરોપિયન પદ્ધતિનો ઉપયોગ કલાની નવી ક્ષિતિજો આકારવા માટે કરવાની આધુનિક રીતોમાં મહત્વનું પ્રદાન. (અહીં એનો ખ્યાલ મેળવો.)
  • ચિત્રકળા ઉપરાંત લેખક અને કવિ પણ છે.
  • વિશ્વની પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓમાં તેમના ચિત્રોને સ્થાન મળ્યું છે.
  • ક્ષિતિજ, વિશ્વમાનવ, સાયુજ્ય સામયિકોમાં કલા વિભાગોનું સંચાલન

                                                         gmsheikh-2_small.jpg

એક મપ્પા મુન્ડી શૈલીનું ચિત્ર

તેમનાં થોડાંક ચિત્રો

 

Behind\Beyond the Frames ( PART 1 )

Part- 2  ;  Part – 3 ;  Part – 4 ;  Part – 5

મુખ્ય રચનાઓ

લાક્ષણિકતા

  • કાવ્યગ્રંથમાં પોતાની ચિત્રકલાનું સુભગ સંયોજન

સન્માન

  • ૧૯૬૨– લલિત કલા અકાદમી, નવી દિલ્હી
  • ૧૯૮૩– પદ્મશ્રી એવોર્ડ
  • ૨૦૦૨– કાલીદાસ સન્માન, મધ્ય પ્રદેશ

સાભાર

  • સાક્ષરનો સાક્ષાત્કાર , રાધેશ્યામ શર્મા ( રન્નાદે પ્રકાશન)
  • ગુજરાતી સાહિત્યકોશ – ખંડ -2
  • ડો. કનક રાવળ
  • વિકિપિડિયા

ક્રિસમસના શુભ અવસરે ગુજરાતી ભાષાના રસિયાઓને નવલી ભેટ


આ અગાઉ એક નવો પ્રયોગ કર્યો હતો – ગુજરાતી કવિઓનો સંઘ કાઢવાનો. આ રહ્યો…

હવે એમાં શ્રીમતિ હીરલ શાહનો મધુર સ્વર પણ ભળ્યો છે.

આધુનિક ગુજરાતી કવિતાના ઉષાકાળ વખતના કવિઓની રચનાના એકાદ પદનો આ સંપુટ માણો અને આપણી અણમોલ વિરાસત જેવા એ કવિઓને સાદર પ્રણામ કરવામાં જોડાઓ.

%d bloggers like this: