ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

ગુજરાતનાં પનોતા સંતાનોનો પરિચય

પરાક્રમી પરાક્રમ


પરાક્રમસિંહ જાડેજા અને જ્યોતિ CNC હમણાં ખૂબ ચર્ચામાં હતી અને છે. આ લેખ વાંચી સમજાશે કે, આ દેશમાં એકપણ વેન્ટિલેટર બનતું ન હતું ત્યારે દેશ અને રાજ્યની આફતમાં આ માણસે કેવી ધગશ, મહેનત, નિષ્ઠા અને આગવી સૂઝથી “ધમણ-૧” બનાવી ગુજરાતનું નામ રોશન કર્યું છે. જોકે તેમની આ સેવા ભાવના, સૂઝ અને ધગશને રાજકારણનો એરું આભડી ગયો. જેના પોખણા થવા જોઈએ તેને વિવાદનું સ્વરૂપ અપાયું. ગુજરાત સરકારને લોકોની જરૂરીયાત માટે ૮૬૬ વેન્ટિલેટર મફતમાં આપ્યા.

આ ગુજરાતી ટેક્નોક્રેટની અદભૂત વાત અહીં વાંચો

સી.યુ.શાહ પ્રજ્ઞાચક્ષુ મહિલા સેવા કુંજ


સ્થળ – સુરેન્દ્રનગર

સ્થાપના તારીખ – મે – ૧૯૯૫

સ્થાપક – પંકજ અને મુક્તાબેન ડાગલી – બન્ને પ્રજ્ઞાચક્ષુ

સતત સક્રીય મદદગાર – નવિનભાઈ મણિયાર

ટ્રસ્ટીઓ – ૧૨

પ્રવૃત્તિઓ

રહેવાની હોસ્ટેલ, પ્રાથમિક થી માધ્યમિક શિક્ષણ માટેની શાળા, હરતા ફરતા શિક્ષકો

આ ફોટા પર ક્લિક કરી સંસ્થાની વેબ સાઈટની મુલાકાત લો

વિશેષ માહિતી

  • ડગલી દંપતીનો સહ જીવનની શરૂઆત સાથે જ નિર્ણય કે, ‘પોતાનાં બાળકો નહીં પણ અંધ બાળકોની સેવા કરીશું.’
  • હાલમાં ૨૦૦ અંધ કન્યાઓ સંસ્થામાં આશ્રય રહીને ઉછરી રહી છે.
  • મોબાઈલ શિક્ષણ યોજના હેઠળ  ૩૫ શિક્ષકો દ્વારા   ૧૧૦૦ અંધ, બહેરાં મુંગાં અને ખાસ જરૂરિયાત વાળાં બાળકોને શિક્ષણ આપવામાં આવ્યૂં છે – જેમાંના ઘણાં પોતાના પગ પર ઊભા રહેતા થઈ શક્યા છે.
  • ઘણાં સ્વયંસેવકોની મદદથી અંધ બાળકો માટે ઓડિયો લાયબ્રેરી વિકસાવવામાં આવી છે.
  • મૂળ જમીન દાતા – વિનોદા કે. શાહ
  • ગુજરાત સરકારે પણ બે એકર જમીન ફાળવી છે.
  • બાળકોના વિકાસ માટે અઢળક સાંસ્કૃતિક પ્રવૃતિઓ
  • દર મહિને બહાર પડતું  ઈ. મેગેઝિન ‘ વૃક્ષ ‘

સન્માન

  • ૨૦૦૧ , મુક્તાબેન ડગલીને નારી શક્તિ એવોર્ડ , ભારત સરકાર
  • માર્ચ – ૨૦૧૯   મુક્તાબેન ડગલીને પદ્મશ્રી એવોર્ડ , ભારત સરકાર
  • અને વિવિધ સંસ્થાઓ દ્વારા બહુમાન

મૂળ માહિતી સ્રોત

વર્તમાન ન્યુઝ –  નૂતન તુષાર કોઠારી

ઢીંચણિયું


મનીષા મહેતા અને મિત્રો

આની સાથે જૂની પરંપરાઓ, ભોજન વ્યવસ્થા, અતિથિ સત્કાર, ઘણું સંકળાયેલું મળી આવશે કેમ કે મેં લાઠીની મુલાકાત વખતે એક જુના ઘરમાં કોઠાર રૂમ ભરીને એટલે કે જથ્થાબંધ આ ઢીંચણિયા જોયાં હતા .

ત્રણ ત્રણ દિવસ રોકાતી જાન માટે ગોદડાં જેમ ઘરે ઘરેથી ઉઘરાવી લેવાતાં એવું જ ઢીંચણિયાઓનું પણ હશે. કેમ કે એ દાદાના કહેવા અનુસાર જાન જમવા બેસે કે નાતનો જમણવાર હોય, દરેક વ્યક્તિને ઢીંચણિયા આપવામાં આવતાં.
પાથરણું, પાટલી અથવા બાજોઠ સાથે આ ઢીંચણિયું પણ ગોઠવવામાં આવતું.

પતરાવળી, પડિયો અને પિત્તળનાં પ્યાલાં હોય, કમંડળોમાંથી પડિયામાં દાળ પીરસાતી હોય ત્યારે દાળનાં રેલાં સળંગ પડતાં જાય…એ વરાની દાળની એક અલગ જ સુગંધ જાણે ભૂખ ઉત્તેજિત કરતી…જમનારાનાં હાથ પણ દાળ ભરેલાં જ હોય..કેમ કે ચમચીઓ નહોતી.

આ રીતે માન પૂર્વક બેસાડી ને આગ્રહ પૂર્વક પરિવારનાં સભ્યો દ્વારા જ પીરસીને જમાડવાનાં હતાં અને છેલ્લે વડીલો આગ્રહ કરવા નીકળે, જમનારા અતિથીનું મોઢું ખોલાવીને પરાણે લાડવો કે મોહનથાળ ખવડાવતી વખતે જે વાતાવરણ જામે…એકાદ વ્યક્તિ જમનારાનાં હાથ પકડી લે..”નહિ ખવાય… નહિ ખવાય ..”ના ઉદગારો નીકળે ન નીકળે ત્યાં એનું મોં મોટા મીઠાઈના દડબાંથી ભરી દેવામાં આવે…સામે પક્ષે પણ..”હવે તમારે પણ લેવું જ પડશે..”કહીને યજમાનને પણ એવા જ સ્નેહાગ્રહથી ખવડાવવામાં આવે….અને જો આ આગ્રહની પ્રથામાં બન્ને પાત્રોમાંથી કોઈ કાચાપોચા નીકળ્યાં તો પાછળથી એમની ટીકા પણ થાય..

જમણવાર પતે પછી પાછળથી ઘરે ઘરે મોકલાતાં પીરસણીયામાં જમવા ન આવી શકનારા સભ્યોને પણ સાચવી લેવાની વૃત્તિ હતી. આ સભ્યોમાં વિધવા બહેનો ખાસ હતી કેમ કે એમને જાહેરમાં અવવાવી મનાઈ હતી..આમ સારા અને ખરાબ રિવાજો સમાંતરે ચાલતાં.

કંઈક રિવાજો જોઈ ચૂકેલા આ ઢીંચણિયા હજુ એક પેઢી સુધી આવી યાદો સ્વરૂપે સચવાયેલા રહેશે..હવેની બુફેની જાતે પીરસી, ઊભા ઊભા જમી લેવાની પ્રથામાં આવી વસ્તુઓ અને વાતો ઇતિહાસ બની જશે.

આ ઢીંચણિયું જ્યારે જમવા બેસીએ ત્યારે ગોઠણ નીચે રાખવામાં આવે છે.
વધારે કહુ…કાંસાની થાળી બાજોટ ,જમ્યા પહેલા પિત્તળ નો પાણી ભરેલા કરશો સાથે ભોજનની થાળી મા અગ્નિ દેવતા વૈશ્વાનર ની જઠરાગ્નિ ઠારવા આહવાન, શ્લોક બોલી ને પ્રાર્થના કરીને થાળી ને પગે લાગવાની પરંપરા ….અને આ બધાને સાથ આપનાર ગોઠણ નીચે રાખેલું ઢીચણીયુ….જોકે આ બધી સંસ્કૃતિઓ તો હવે લુપ્ત થતી જાય છે. આ બધા સંયોજનથી જે વ્યક્તિનું વ્યક્તિત્વ નુ અદ્ભૂત નિર્માણ થાય છે ને ત્યારે સંસ્કૃતિ ને આગળ વધારવામાં ખૂબ જ અગત્યનો ભાગ ભજવે છે.

જો જમતી વખતે ઢીંચણિયું ડાબા પગના ઢીંચણ નીચે રાખવામાં આવે, તો જમણી સૂર્યનાડી શરૂ થાય છે, અને જમણી બાજુ મૂકો તો ચંદ્રનાડી શરૂ થાય છે. દૂધપાક, બાસુંદી, લાડુ, વગેરે મિષ્ટાન્ન જમવામાં સૂર્યનાડીનો ઉપયોગ થાય છે. આથી ઢીંચણિયું ડાબા પગના ઢીંચણ નીચે રાખવાથી એ બધું પચી જાય છે. અને જો ખાલી દૂધ, દહીં કે પ્રવાહી પીવામાં આવે તો જમણી બાજુ ઢીંચણિયું મૂકી ચદ્રંનાડી શરૂ કરાય છે, જેથી પ્રવાહી હજમ થઈ જાય. આવું ક્યાંક વાંચ્યું હતું.

તહોમતનામું


અમેરિકાના કેલિફોર્નિયા રાજ્યના સાન ફ્રાન્સિસ્કોના બે એરિયામાં મળતી બેઠકના ઉપક્રમે આ ઝૂમ નાટક યોજાઈ ગયું.
‘અદભૂત’ના ઉદગારો સરી જાય એવું લેખન, પઠન અને અભિનયનું સંચાલન – તો ખરું જ. પણ..
કોરોના લોકડાઉનના પ્રસ્તુત માહોલમાં ૪૦૦ થી વધારે વ્યક્તિઓએ વિશ્વભરમાં એક સાથે નિહાળ્યું અને માણ્યું પણ ખરું. એના થોડાક અંશ આ રહ્યા –

આખો વિડિયો આ રહ્યો.

વિકાસપીડિયા


આ લોગો પર ક્લિક કરો

ભારત સરકારના Ministry of Electroics and Information Technology ના અન્વયે કાર્યરત Center for Development of Advanced computing દ્વારા ચલાવાતી ગુજરાતી વેબ સાઈટની આજે જાણ થઈ.
જાતજાતની માહિતી આપતી આ વેબ સાઈટ પરથી ઘણી ઉપયોગી માહિતી મળી રહે છે.

જલસો


સાભાર – શ્રી. સૌમિલ અતુલકુમાર વ્યાસ, ન્યુ જર્સી

આ લોગો પર ક્લિક કરી એ વેબ સાઈટ પર પહોંચી જ જાઓ !

હજુ આજે જ આ સાઈટ અને મોબાઈલ એપની મુલાકાત લીધી. થોડી જ મિનિટો માટે લટાર મારી. અહોહો ….. અધધધ….. વાહ! ના પોકારો મનમાં ઊઠી ગયા.
ફેસબુક પર અહીં [ 206,595 Followers ]

યુ-ટ્યુબ પર અહીં [ ૬૭,૨૦૦ ગ્રાહકો ]

એની પાછળના ચહેરા ગોતવા બહુ કોશિશ કરી. પણ નિષ્ફળતા મળી. સાવ અનામી રહીને આટલી મોટી સેવા કરનાર ગુજરાતી બાંધવોને શત શત પ્રણામ .

ત્યાં શું શું છે? એનું લિસ્ટ બનાવવા બેસીએ તો પાને પાનાં ભરાય ! જાતે જ જોઈ લેજો અને ટોપા નીચા ઊતારી દેશો !

ગુગમ – એક નવું પ્રસ્થાન


ગુજરાતી ગરિમા મંચ’ની કલ્પના અને સ્વપ્ન વાદળોમાં ધીમે ધીમે અવનવાં સ્વરૂપ ધરી રહ્યાં છે.

અમેરિકાના કેલિફોર્નિયા રાજ્યના સાન ફ્રાન્સિસ્કોના બે એરિયામાં શ્રીમતિ પ્રજ્ઞાબહેન દાદભાવાળાના નેતૃત્વ નીચે અનેક ઉત્સાહી ભાઈ બહેનોએ આ ઈ-કોર્ટ યોજી છે. જેમને ઝૂમ મિટિંગ નિહાળવી હોય તે , આ સમાચારની નીચે પોતાનો ફોન નંબર આપશે તો તેમને એમાં પ્રવેશ કરવા માટેનું માર્ગ દર્શન આપવામાં આવશે.

હવે આશા બંધાય છે કે, જમીન પર પણ એક દિવસ ગુગમ અવતરશે – દરેક ગુજરાતી ઘરમાં – ગલીઓ અને સભાખંડોમાં – દરેક ગુજરાતીના અંતરસ્તરમાં

અમદાવાદના ઇતિહાસ સાથે જોડાયેલી તવારીખ


Ahmedabad: No buzz on streets that come alive during Ramzan ...

Ahmedabad's urban planning to be discussed at UN Habitat meet

સાભાર – કે. ડી. ભટ્ટ , Tej Gujarati
મૂળ લેખ અહીં

૧૪૧૩ ઃ ભદ્ર કિલ્લાનું બાંધકામ પૂર્ણ.

૧૪૨૩ ઃ જામા મસ્જિદનું બાંધકામ પૂર્ણ.

૧૪૪૧ ઃ સરખેજ રોઝાનું નિર્માણ શરૃ કરાયું.

૧૪૫૧ ઃ કાંકરિયા તળાવનું બાંધકામ.

૧૪૮૬ ઃ મોહમ્મદ બેગડાએ નગર ફરતે દિવાલનું ચણતર કર્યું.

૧૫૭૨ ઃ સિદ્દી સૈયદની મસ્જિદનું નિર્માણ થયું.

૧૬૨૧ ઃ શાહજહાંએ શાહીબાગ મહેલ શાહી ગાર્ડન તૈયાર કરાવ્યો.

૧૭૩૮ ઃ ગાયકવાડ હવેલી

૧૮૨૪ ઃ પ્રથમ ગુજરાતી સ્કૂલ

૧૮૪૬ ઃ પ્રથમ ઇંગ્લિશ સ્કૂલ

૧૮૪૭ ઃ પાણીની સૌપ્રથમ ટાંકી

૧૮૪૮ ઃ હઠીસિંહના દેરા

૧૮૫૦ ઃ કાલુપુરમાં સ્વામિનારાયણ મંદિર.

૧૮૬૧ ઃ પ્રથમ ટેક્સટાઇલ મિલ.

૧૮૬૩ ઃ રેલવે સ્ટેશનું બાંધકામ શરૃ.

૧૮૬૪ ઃ અમદાવાદ-બોમ્બે વચ્ચે પ્રથમ ટ્રેન દોડી.

૧૮૭૦ ઃ એલિસબ્રિજનો પ્રારંભ

૧૮૭૨ ઃ ગાંધી રોડ

૧૮૮૧ ઃ ઘી કાંટા પાસે બી.જે. મેડિકલ કોલેજ

૧૮૯૭ ઃ ગુજરાત કોલેજ

૧૯૧૫ ઃ મહાત્મા ગાંધીનું આગમન

૧૯૨૦ ઃ ગૂજરાત વિદ્યાપીઠ

૧૯૩૧ ઃ વી.એસ. હોસ્પિટલ

૧૯૩૮ ઃ એમ.જે. લાયબ્રેરી

૧૯૩૯ ઃ સરદાર બ્રિજ

૧૯૪૦ ઃ ગાંધી બ્રિજ

૧૯૪૯ ઃ ઓલ ઇન્ડિયા રેડિયોમાં અમદાવાદ સ્ટેશન

૧૯૫૧ ઃ એલ.ડી. એન્જિનિયરિંગ કોલેજ

૧૯૫૪ ઃ અટિરા લેબોરેટરી

૧૯૬૧ ઃ આઇઆઇએમ

૧૯૬૩ ઃ નગરી આંખની હોસ્પિટલ

૧૯૬૬ ઃ ઇસરો

 

 

ગુજરાતી શબ્દ રમત

ગુજરાતની ગરિમા – આ ગુજરાત છે, જય વસાવડા


jv1

એમનો પરિચય અહીં

જેના મેળામાં રાજુડીનો ને’ડો લાગે છે એ ગુજરાત.

જયાં રૂપની પૂનમ પાછળ પાગલ થઇ અફીણી આંખના ગીતો ઘોળાય છે, એ ગુજરાત.

ઘોલર મરચાંના લાલ હિંગોળક રંગનું ગુજરાત.

શિવતાંડવમાં પડેલા સતીના હૃદયને ગબ્બર પર સાચવીને બેઠેલું ગુજરાત.

ફળફળતાં ઢોકળાં જેવું નરમ અને માફાળા ગાડાની ધુંસરી જેવું નક્કર ગુજરાત…

હું સિકસર મારતી વખતે યુસુફ પઠાણના કાંડાની ફૂલી ગયેલી નસમાં રક્ત બનીને ધસમસું છું, અને પરેશ રાવલના ચહેરા પર અંકાતા રમતિયાળ સ્મિતમાં ઝગમગું છું.

હું હેમુ ગઢવીના કસુંબલ કંઠનો અષાઢીલો ટહુકો છું, અને કલ્યાણજીભાઇએ કલેવાયોલીન પર છેડેલી બીનની સર્પિલી તાન છું.

કેડિયાની ફાટફાટ થતી કસોને તોડતો માલધારીનો ટપ્પો છું, અને દામોદર કુંડની પાળીએ ગિરનારી પરોઢના સોનેરી ઉજાસમાં કેસર ઘોળતું હું નરસિંહનું પ્રભાતિયું છું.

ભારતની વાંકી રે પાઘલડીનું ફુમતું છું હું…ગુજરાત

સમગ્ર પૃથ્વીના પટ પર માત્ર એક જ એવું હું રાજય છું – જેણે બે રાષ્ટ્રોના રાષ્ટ્રપિતાઓ સજર્યા છે. મારા કાઠિયાવાડના પોરબંદરમાંથી ભારતના મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી અને મોટી પાનેલીમાંથી મોહમ્મદઅલી જીન્નાહ!

મારામાં જગતના ઇતિહાસને પડખું ફેરવીને પલટાવી દેવાની તાકાત છે  અને, તાનસેનના દિલ્હીમાં ઉઠેલા દાહને વડનગરમાં શમાવી દેવાની અમીરાત છે…

મારામાં ધરતીની છાતી ચીરીને નકશો કંડારનારા ઇન્દુલાલ યાજ્ઞિકો વસે છે, અને નકશાઓનો એક ઝાટકે આકાર બદલાવી દેનાર સરદાર પટેલ પણ શ્વાસે છે

ફિલ્ડ માર્શલ જનરલ સામ માણેકશાની જીભ પર મારી ભાષા હતી , અને ભારતભરમાં ક્રિકેટનો પાયો નાખનાર જામ રણજી મારી ગોદનું ફરજંદ હતો.

મારા સંતાનો વિના ભારતના ફિલ્મ ટીવી યુગનું અસ્તિત્વ નથી. મહેબુબખાનથી મનમોહન દેસાઇ, આયેશા ટાકિયાથી હિમેશ રેશમિયા સુધી ગુજરાતની અહાલેક વાગે છે…

વ્હાલા, હું ગુજરાત છું.

હું આખા એશિયામાં સંભળાતી ગીરના સિંહની ખુમારીભરી ડણક છું, અને એવા ડાલામથ્થા સાવજની કેશવાળીમાં આંગળીઓ ફેરવનાર આપા દાના જેવા સંતોના ભજનોની ચાનક છું.

હું પરબ વાવડીના છું. મારી વીજળીના ચમકારે ગંગાસતીએ મોતીડાં પરોવ્યા છે અને મારી બળબળતી રેતી પર શ્વાન સંગાથે પાણી લઇ દાદા મેકરણ ઘુમ્યા છે.

મધરાતે એકતારા પર ગુંજતા દાસી જીવણના ભજનમાં હું છું, અને ભવસાગર હાલકડોલક થતી જેસલ જાડેજાની નાવડી તારવી જનાર સતી તોરલના કીર્તનમાં હું છું.

મોરારિબાપુના કંઠે ગવાતી ચોપાઇ છું, અને રમેશભાઇ ઓઝાના કંઠે ગવાતા શ્રીનાથજી પણ

જમિયલશાહ દાતાર અને ગેબનશાહ પીરોની અઝાન પર ઝૂકતું મસ્તક પણ હું છું…

મારી છાતી પર પ્રિયદર્શી અશોકના શિલાલેખ છે.

પાવાગઢની ગોદમાં પડેલું યુનેસ્કોની વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટનું ચાંપાનેર છે.

મારા કાળજડે ધમધમતું લોથલ જેવું બંદર છે, અને સંસ્કૃતિના ટીંબા નીચે અડીખમ ઉભેલું ધોળાવીરાનું નગર છે.

મેં રાજા નૌસોરસ જેવા ડાયનાસોરના ઈંડાઓ સાચવ્યા છે, અને ગામેગામ ફિલ્મી શૂટિંગ થાય એવા રજવાડી મહેલો ખીલવ્યા છે.

મારી ગુફાઓમાં બુદ્ધના ઓમ મણિપદ્મે હૂમનો ધીરગંભીર નાદ ગુંજે છે.

મારી શેરીઓમાં નવકાર મંત્રની વૈશ્વિક પ્રાર્થનાનો સાદ ગાજે છે.

મારી બર્થ સર્ટિફિકેટમાં રાજકીય ઉંમર ૫૦ની હશે, પણ મારી ઉંમર કેટલી છે એ મને ખુદને ખબર નથી.

હું ઉચ્છંગરાય ઢેબરની ગાંધીટોપીમાં બેસીને હીંચકતું બાળક હતું, અને જીવરાજ મહેતાના ખાદીના ઝભ્ભાના સળમાંય હું લપાતું હતું.

માધવસિંહ સોલંકીના સાહિત્યપ્રેમી ચશ્માની ફ્રેમ પર હું પગ લંબાવી બેઠું છું, અને ચીમનભાઇ પટેલના ચળકતાં લલાટમાં મેં મારૂં પ્રતિબિંબ શોઘ્યું છે.

કેશુભાઇની ફાફડા- મરચાં સાથેની ચાની અડાળીના મેં ઘુંટ પીધા છે, અને શંકરસિંહ બાપુની ટનાટન વાતોને બડી મુગ્ધતાથી સાંભળી છે,

અને હા…મારા આ ગોલ્ડન બર્થ ડે માટે જ જાણે મને નરેન્દ્ર મોદી મળ્યા છે. એમની દાઢી ને ગમ્મતથી ખેંચવી મને ગમે છે અને એમને લીધે જ મારી આ ધમાકેદાર પાર્ટીના ગેસ્ટલિસ્ટમાં આખી દુનિયા છે. એમણે મને હવામાં ઉછાળીને ગેલની કિલકારીઓ કરાવી છે, અને સતત પહેરવા માટે નવા નવા ‘વા-વા’ આપ્યા છે.

અરે વાહ, હું ગુજરાત છું

મારા અફાટ લાંબા સાગરકાંઠાને ખેડીને નાનજી મહેતાએ આફ્રિકા સર કર્યું છે, અને એ જ દરિયાના મોજાંની થપાટો ખાઇ ખાઇને ભારતની નંબર વન કંપની બનાવી જનાર ધીરૂભાઇ અંબાણીનો પિંડ ઘડાયો છે.

અમેરિકન મેગેઝીનોમાં ચમકતાં અબજપતિ અઝીમ પ્રેમજી, તુલસી તંતી કે ગૌતમ અદાણીનું પણ હું વતન છું…
અને મેં જ જતનથી નિરમા, કેડિલા, એલેમ્બિક, ટોરન્ટ, અજંતા, રસના, બાલાજી અને અફકોર્સ ટાટા જેવી બ્રાન્ડ્સ ના પારણાં હીંચોળ્યા છે.

સુરતના હીરાની હું પાસાદાર ચમક છું અને પાટણના પટોળાંની આભલા મઢેલી ઝમક છું.

રવિશંકર રાવળ અને કનુ દેસાઈની હું રેખાઓ છું.

સપ્તકના તબલાની થાપ અને કુમુદિની- મૃણાલિનીના નૃત્યના ઠેકાઓ હું છું.

હું છું સર ભગવતસિંહજીના ભગવદગોમંડલના ફરફરતા પાનાઓમાં

હું છું સયાજીરાવ ગાયકવાડના પેલેસની દીવાલો પર મલપતાં રાજા રવિવર્માનાચિત્રોમાં

હું પગથિયા ઉતરૂં છું અડાલજની વાવમાં અને પગથિયા ચડું છું, અમદાવાદની ગુફાના લખતરની છત્રી મારા તડકાને ટાઢો કરે છે, અને સીદી સૈયદની જાળી એ જ તડકાથી મારી હથેળીમાં જાણે મહેંદીની ભાત મૂકે છે.

હઠીસિંગની હવેલીના ટોડલે ખરતું હેરિટેજનું પીછું હું છું, અને ધોરડોના સફેદ રણમાં ચૂરચૂર થઈ જતું નમકનું સ્ફટિકમય ચોસલું હું છું…

ઇડરના કોતરો સૂસવાટા મારતો પવન પણ હું છું, અને નલીયામાં ઠરીને પડતું હિમ પણ

નવસારીના દાદાભાઈ નવરોજીની પારસી અગિયારીનો આતશ પણ મારો છે,  અને ગોઘૂલિ ટાણે સોમનાથના શિવાલયમાં ઘંટારવ સાથે થતી આરતીની અગ્નિશિખા પણ મારી છે.

મહાલના જંગલોમાં પાણીમાં ઠેકડાં મારતા આદિવાસી બાળકો મારા ધાવણથી ઉછરે છે, અને લાલ લાલ સનેડો ગાઈને ચ્યોંચ્યોં જતા છોરા-છોરીઓ ય મારા ગાલે બચ્ચી ભરે છે.

ગોંડલના ફાફડા-ભજીયાના ટેસડા મારી જીભમાંથી ઝરે છે અને સુરતની રતાળુની પુરી ખાવાથી પડતો શોષ પણ મારા ગળે પાંગરે છે. હળવદના ચૂરમામાં રેડાતી ઘીની લચપચતી ધાર છું હું વડોદરાની ભાખરવડી ખાધા પછીનો સીસકાર છું હું ભાવનગરી ગાંઠિયામાં મરીનો દાણો હું છું, અને રાજકોટના સંચાના આઈસ્ક્રીમ પર મુકાયેલો ચેરીનો બોલ પણ હું જ છું.

મેં જેટલા રસથી એકલવીર જોધા માણેક, દાના દુશ્મન જોગીદાસ ખુમાણની બહારવટાની શૌર્યકથાઓના ઘૂંટડા ભર્યા છે,  એટલા જ રસથી વલસાડની હાફૂસ અને જૂનાગઢની કેસરના અમૃતરસના પણ ઘૂંટડા ગટગટાવ્યા છે.

મારી થાળીમાં ષટરસ છે, મારા હોઠ પર પાનથી લાલ થયેલ તંબોળરસની લાલિમા છે, અને મારા ગલોફામાં ઝેરી ગૂટકાના ચાંદાની કાલિમા પણ છે.

હું ગુજરાત છું!

સ્ટેચ્યુ ઓફ લિબર્ટીની મશાલમાંથી અંગારા લઈને અમેરિકા અજવાળનાર અને બિગ બેન ટાવરના ડંકા તળે ડંકો વગાડનાર એન.આર.જી.(Non Resident Gujarati) છું હું.

મકરસંક્રાંતિના પતંગ ચગાવવા કરતા કાપવાનો વઘુ શોક રાખનાર કાચપાયેલો માંજો છું હું.

હું હજાર નંગ પુસ્તક નથી જીરવી શકતું, પણ રોજ અડધો કરોડ અખબારી નકલો પચાવી જાઉં છું

કણબીનું હળ છું, કસબીની હથોડી છું.

હું હોળીની પીળી ઝાળ છું અને દીવાળીની સતરંગી રંગોળી છું.

હું નર્મદના ડાંડિયે પીટાયેલા મારા આકારનો પોકાર છું.

હું કાકાસાહેબ કાલેલકર અને ફાધર વાલેસનું સાસરિયું છું.

હું મુનશીની અસ્મિતા છું અને મેઘાણીની રસધાર છું…

મિયાં ફૂસકીની ટોપી અને ગલબા શિયાળની જામફળની ટોપલી યે મારી જ હતી.

બકોર પટેલના હાથ પર પડતી વાઘજીભાઈની હું તાળી છું.

મેં અનુભવી છે પીળા રૂમાલની ગાંઠની ભીંસ, સેના બારનિશની ચુસ્ત છાતીએ સંપુટ આપનારી મારી હથેળીના સળ ઉઠેલા છે.

નૌતમલાલની ચાંદીની મૂઠવાળી લાકડીની ઠક ઠક મને હજુ સંભળાય છે.

છ અક્ષરના નામમાંથી ઉઠેલો ત્રણ અક્ષરના નામનો સોનલવરણો પોકાર મારા કાળજે ત્રોફાય છે.

મોબાઈલની કોલર ટયુનમાં નયનને બંધ રાખીને ગઝલ સંભળાય ત્યાં હું રણકું છું.

પન્નાભાભી જાય છે, પણ આભડછેટ જતી નથી એ વિચારે હું ઝબકું છું.

ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી-રમેશ મહેતાનો લહેકો પણ હું છું અને કાંતિ મડિયા- સિઘ્ધાર્થ રાંદેરિયાનો રંગીલો ચટકો પણ હું છું.

હું તોફાની ટપુડો છું, હું તુલસી વિરાણી છું, મારે ત્યાં કંકુ ખરે ને સૂરજ ઉગે છે, અને મારી આંખે કંકુના સૂરજ આથમે છે…

હા, હું ગુજરાત છું.

મારો બર્થ ડે છે, છતાં ય મને કેમ કોઈ ગંદકીથી દૂર નિર્મળ રાખતા નથી?

કેમ મારા આખા ય શરીરની નસેનસમાં પડી ગયેલા ખાડા પુરાતા નથી?

હજુ ય હું ફફડું છું કે કોઈ લુખ્ખો મવાલી દાદાગીરીથી મારી કેક પરથી મીણબત્તીઓ ચોરી જશે અને
પોલીસ એફઆઈઆર પણ નહીં નોંધે તો? આટઆટલી રમણીયતા પછી શું મારે રમખાણોથી જ ઓળખાવાનું છે?

ચકલીને ય ન સાચવી શકનાર મારા ગુજરાતીઓ મને સાચવશે? કે પછી ગૌમાતાની વંદના કરી ગાયનું દૂધ જ ન પીવા જેવો દંભ કરશે?

ક્યાં સુધી મારા ગૌરવને બદલે જ્ઞાતિ ગર્વ જ સાંભળી મારે માથું દુઃખાડવું પડશે?

ક્યારે હું અંકિત ફડિયા કે ગીત શેઠી પરફોર્મન્સથી ઓળખાઈશ અને માત્ર એમના બેન્ક બેલેન્સથી નહિ?

ક્યારે મારી આંખો ઠારનાર ઉડતા પતંગિયા જેવા મારા ખરા સ્વર્ણિમ ભવિષ્ય જેવા યુવક યુવતીઓને પ્રેમ કરવા, આનંદ કરવા, સત્ય શોધવા માટે મોકળું મેદાન અને અનંત આકાશ મળશે?

રિમેમ્બર, હું એડજસ્ટેબલ છું, ફ્લેક્સીબલ છું અને એટલે જ મોડર્ન એન્ડ પ્રોગ્રેસિવ છું.

વેપાર મારી આવડત છે, નબળાઈ નથી.

જવાહરલાલથી જીન્નાહના વેવાઈઓ મારી ભાષા બોલ્યા છે. મેં દેશને પહેલા બિનકોંગ્રેસી વડાપ્રધાન મોરારજીભાઈ આપ્યા છે. અને આખી દુનિયામાં, આખા દેશમાં જ્યારે કોઈ પણ રિઝર્વ બેન્કની નોટને હાથમાં પકડશે, ત્યારે એને એના પર એક ગુજરાતીનું બોખું સ્મિત જોવા મળશે.

અત્યાર સુધીમાં મેં પેદા કરેલા સર્વશ્રેષ્ઠ ગુજરાતીનું! જ્યાં હું છું, ત્યાં સદાકાળ ઉત્સવ છે, હું નર્મદા તીરે વિસ્તરેલો કબીરવડ છું.

હું બોસ છું… બાપુ, હું ગુજરાત છું.

%d bloggers like this: